Een praktijkondersteuner huisarts (POH) begeleidt in de huisartsenpraktijk zelfstandig patienten met chronische aandoeningen of psychische klachten en houdt daarvoor een eigen spreekuur. De POH-Somatiek richt zich op aandoeningen als diabetes, COPD en hart- en vaatziekten, de POH-GGZ op psychische, psychosomatische en psychosociale klachten. De POH werkt onder verantwoordelijkheid van de huisarts.
De praktijkondersteuner is een van de meest zichtbare beroepen in de huisartsenpraktijk, en toch weten veel mensen niet precies wat de POH doet. Ik hoor vaak de vraag: is dat nou een soort assistente, of iets anders? Ik leg het verschil rustig uit, want er zitten een paar duidelijke rollen achter die afkorting.
Wat is een praktijkondersteuner huisarts?
Een praktijkondersteuner huisarts, kortweg POH, ondersteunt de huisarts bij de zorg voor specifieke groepen patienten. Het gaat dan vooral om mensen met chronische aandoeningen of met psychische klachten. De POH houdt een eigen spreekuur en neemt de langdurige begeleiding van die patienten grotendeels over, zodat de huisarts ruimte houdt voor andere zorg.
Belangrijk om te weten: de POH werkt onder verantwoordelijkheid van de huisarts. De huisarts blijft eindverantwoordelijk, maar de POH doet zelfstandig het dagelijkse begeleidingswerk binnen afgesproken kaders.
POH-Somatiek: zorg voor chronische aandoeningen
De POH-Somatiek (POH-S) begeleidt patienten met lichamelijke, meestal chronische aandoeningen. Denk aan:
- Diabetes.
- Hart- en vaatziekten.
- Astma en COPD.
In het eigen spreekuur geeft de POH-S voorlichting over de aandoeningen, begeleidt bij medicatiegebruik, houdt controles bij en stimuleert een gezondere leefstijl. Voor veel patienten met een chronische ziekte is de POH-S het vaste, vertrouwde gezicht in de praktijk.
POH-GGZ: zorg voor psychische klachten
De POH-GGZ richt zich op mensen met psychische, psychosomatische of psychosociale klachten. In een eigen spreekuur ondersteunt, begeleidt en monitort de POH-GGZ deze clienten. Vaak gaat het om een eerste opvang en begeleiding bij bijvoorbeeld somberheid, angst of stress, waarbij de POH-GGZ inschat of iemand met kortdurende begeleiding geholpen is of dat verdere verwijzing nodig is.
Zo vangt de POH-GGZ een deel van de lichtere psychische zorg op binnen de huisartsenpraktijk, dicht bij huis en zonder lange wachttijden.
Welke opleiding en achtergrond heb je nodig?
Praktijkondersteuner is een functie waarvoor je meestal een post-hbo-opleiding volgt, bovenop een relevante zorgachtergrond. Voor de POH-Somatiek wordt vaak gevraagd:
- Een afgeronde opleiding in de verpleegkunde of zorg, bijvoorbeeld hbo-verpleegkunde, mbo-verpleegkunde niveau 4 of doktersassistent niveau 4.
- Relevante werkervaring.
- Een werk- of stageplek in een huisartsenpraktijk tijdens de opleiding.
Voor de POH-GGZ gelden vaak eisen die passen bij een achtergrond in de geestelijke gezondheidszorg of het sociaal werk. De precieze toelatingseisen verschillen per opleider, dus kijk die na bij de opleiding van je keuze.
Waarom werken huisartsen met een POH?
De komst van de praktijkondersteuner heeft de huisartsenzorg flink veranderd. Door de begeleiding van chronische en psychische patienten bij de POH te leggen, houdt de huisarts tijd over voor de medische zorg die echt bij een arts hoort. Voor patienten betekent het vaak meer aandacht en een vast aanspreekpunt, want een POH neemt doorgaans ruimer de tijd voor een consult dan tijdens een gewoon huisartsenspreekuur mogelijk is. Die combinatie, meer aandacht voor de patient en verlichting voor de huisarts, maakt de POH tot een vaste waarde in bijna elke praktijk.
Is een POH BIG-geregistreerd?
Dit is een veelgestelde vraag, en het antwoord hangt af van je achtergrond. Praktijkondersteuner is een functie, geen zelfstandig BIG-beroep. Ben je bijvoorbeeld verpleegkundige en werk je als POH, dan behoud je je eigen BIG-registratie en de bijbehorende bevoegdheden. De functie POH zelf is dus niet hetzelfde als een beschermde BIG-titel. Wil je weten wat jij mag met jouw registratie, kijk dan naar de bevoegdheden van je oorspronkelijke beroep en overleg met je werkgever over de afspraken binnen de praktijk.
De praktijkondersteuner heeft een eigen spreekuur en neemt de begeleiding van chronische patienten grotendeels over van de huisarts.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen POH-S en POH-GGZ?
De POH-Somatiek (POH-S) begeleidt patienten met lichamelijke, meestal chronische aandoeningen zoals diabetes en COPD. De POH-GGZ begeleidt mensen met psychische, psychosomatische of psychosociale klachten. Beide houden een eigen spreekuur binnen de huisartsenpraktijk.
Is een praktijkondersteuner BIG-geregistreerd?
POH is een functie, geen zelfstandig BIG-beroep. Werk je als verpleegkundige in de rol van POH, dan behoud je je eigen BIG-registratie en de bijbehorende bevoegdheden. Wat je precies mag, hangt af van je oorspronkelijke beroep.
Welke opleiding heb je nodig om praktijkondersteuner te worden?
Meestal een post-hbo-opleiding tot POH, bovenop een relevante zorgachtergrond zoals hbo-verpleegkunde, mbo-verpleegkunde niveau 4 of doktersassistent. Voor de POH-GGZ past een achtergrond in de geestelijke gezondheidszorg. Check de exacte eisen bij de opleider.