week 44 · elke week nieuwe artikeleneditie 2026.44
Reliashelder over bevoegdheid, bekwaamheid en scholing in de zorg
Handelingen · 69 verhalen

Bevoegd & bekwaam

Bevoegd zijn is niet hetzelfde als bekwaam zijn. In deze rubriek leggen we voorbehouden en risicovolle handelingen uit, wanneer je in opdracht mag werken, en hoe je met een bekwaamheidsverklaring aantoont dat je een handeling veilig kunt uitvoeren.

Karin de Vries
verpleegkundige en praktijkopleider
Karin de Vries

Karin is verpleegkundige en begeleidt collega's bij voorbehouden en risicovolle handelingen. Ze weet uit de praktijk waar het verschil tussen bevoegd en bekwaam echt over gaat, en waar het misgaat.

karin@relias.nl
Bevoegd & bekwaam

Oefenen in een skillslab: telt dat mee voor je bekwaamheid?

Een training op een oefenpop is een erkende route naar bekwaamheid, maar niet de hele route. Wat de Wet BIG zegt en wanneer oefenen genoeg is.

Bevoegd & bekwaam

Bekwaamheidsverklaring voor voorbehouden handelingen: hoe lang is die geldig?

Een bekwaamheidsverklaring heeft geen wettelijke geldigheidsduur. Wie de termijn bepaalt, wat de verklaring wel en niet bewijst en wat er gebeurt als je van werkgever wisselt.

Bevoegd & bekwaam

Acuut wijkverplegingsteam in Brabant: welke bevoegdheden je nodig hebt

Vijf Brabantse vvt-organisaties starten een acuut wijkverplegingsteam voor avond, nacht en weekend. Wat je als wijkverpleegkundige zelfstandig mag en waarvoor je een opdracht nodig hebt.

Bevoegd & bekwaam

Verpleegtechnische handelingen: welke de Wet BIG voorbehoudt en wie ze uitvoert

Van blaaskatheter tot venapunctie: welke verpleegtechnische handelingen voorbehouden zijn, onder welke van de vier categorieën ze vallen en wat de verpleegkundige, de verzorgende IG en de helpende ermee mogen.

Bevoegd & bekwaam

Blaaskatheter inbrengen als verzorgende IG: zo regelt de Wet BIG de opdracht

Een verzorgende IG mag een blaaskatheter inbrengen, maar alleen in opdracht en als je bekwaam bent. Waarom jij anders werkt dan een verpleegkundige en wat de opdrachtgever moet regelen.

Bevoegd & bekwaam

Mag een mantelzorger insuline spuiten of een sonde inbrengen? Zo zit het

De Wet BIG verbiedt voorbehouden handelingen alleen als ze beroepsmatig gebeuren. Wat dat betekent voor mantelzorgers en vrijwilligers, en wat jij als zorgprofessional regelt.

Bevoegd & bekwaam

Mag een verpleegkundige een wond hechten? Wat de Wet BIG zegt

Hechten is een heelkundige handeling en dus voorbehouden. Wanneer een verpleegkundige het mag, wat de opdracht vraagt en wie wel zelfstandig bevoegd is.

Bevoegd & bekwaam

Minder vrouwen kiezen de pil: wie mag anticonceptie voorschrijven of plaatsen?

Het pilgebruik daalt, het spiraal groeit. Wie mag anticonceptie voorschrijven, een spiraal of staafje plaatsen en de prikpil geven volgens de Wet BIG?

Bevoegd & bekwaam

Mag een verpleegkundige bloed afnemen zonder opdracht van een arts?

Bloed prikken via een venapunctie is een voorbehouden handeling. Een verpleegkundige doet het functioneel zelfstandig, maar nooit zonder opdracht.

Bevoegd & bekwaam

Tandartsentekort en geen extra plekken: wat de mondhygiënist zelfstandig mag

Geen extra opleidingsplaatsen tandheelkunde, wel 28 extra plekken mondzorgkunde. Wat een mondhygiënist sinds het einde van het experiment zelfstandig mag.

Bevoegd & bekwaam

Mag je tabletten vermalen? Wat je moet weten voordat je het doet

Mag je tabletten vermalen voor een cliënt die slecht slikt? Alleen met een schriftelijke opdracht. Welke tabletten niet gemalen mogen worden en wie beslist.

Bevoegd & bekwaam

Mag een helpende medicijnen aanreiken of toedienen? Wat de wet zegt

Mag een helpende medicatie aanreiken, klaarzetten of toedienen? Wat de Wet BIG zegt, wat V&VN onder bekwaamheid verstaat en wanneer je voor een injectie een opdracht nodig hebt.