Deskundigheidsbevordering in de zorg is het geheel aan scholing en leeractiviteiten waarmee zorgprofessionals hun kennis en vaardigheden op peil houden. Het is deels een eigen verantwoordelijkheid en deels een taak van de werkgever, die op grond van de Wkkgz verantwoorde zorg moet leveren. Verpleegkundigen en verzorgenden leggen hun activiteiten vast in het Kwaliteitsregister V&V.
Zorg verandert continu: nieuwe richtlijnen, nieuwe technieken, nieuwe inzichten. Deskundigheidsbevordering is de manier waarop de sector zorgt dat professionals daarin meebewegen. Het is geen luxe, maar een voorwaarde voor veilige en verantwoorde zorg.
Wat het inhoudt
Deskundigheidsbevordering in de zorg omvat alle activiteiten waarmee je je vakkennis en vaardigheden onderhoudt en uitbreidt. Dat loopt van geaccrediteerde cursussen en e-learnings tot minder formele vormen zoals intercollegiale toetsing, casusbesprekingen, klinische lessen en het bijhouden van vakliteratuur.
Voor verpleegkundigen en verzorgenden worden die activiteiten vastgelegd in het Kwaliteitsregister V&V van V&VN. Maar het principe geldt breder: elke zorgverlener heeft een vorm van bij- en nascholing nodig om goed te blijven functioneren.
Een gedeelde verantwoordelijkheid
Deskundigheidsbevordering is niet alleen iets van de individuele professional. Je werkgever speelt een grote rol. Op grond van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) is de zorgorganisatie verantwoordelijk voor het leveren van verantwoorde zorg, en dat kan alleen met voldoende geschoold personeel.
In de praktijk betekent dit dat je werkgever verplichte scholing organiseert en bijhoudt, bijvoorbeeld rond voorbehouden en risicovolle handelingen. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) kan hierop toezien. Daarnaast heb je zelf de verantwoordelijkheid om bekwaam te blijven en je ontwikkeling bij te houden.
Waarom het ertoe doet
Deskundigheidsbevordering raakt direct aan patientveiligheid. Een handeling die je jaren geleden voor het laatst deed, voer je niet zomaar veilig uit. Door je kennis en vaardigheden actueel te houden, blijf je aantoonbaar bekwaam, wat ook juridisch van belang is als er ooit vragen komen over je handelen.
Daarnaast geeft het je grip op je eigen loopbaan. Wie zijn ontwikkeling bijhoudt, ziet beter waar kansen liggen om te groeien of te specialiseren.
Verschil tussen de zorgberoepen
Niet elk zorgberoep kent dezelfde eisen. Voor verpleegkundigen en verzorgenden is er het Kwaliteitsregister V&V, met een eigen norm voor deskundigheidsbevordering. BIG-geregistreerde beroepen kennen daarnaast de wettelijke herregistratie in het BIG-register, die op zichzelf staat.
Voor functies die niet onder de Wet BIG vallen, bestaan vaak geen wettelijke scholingsverplichtingen, maar geldt wel dat je werkgever verantwoorde zorg moet borgen. In de praktijk krijgt vrijwel iedereen in de zorg dus met een vorm van bij- en nascholing te maken, alleen loopt de manier waarop het is geregeld uiteen. Kijk daarom altijd wat er specifiek voor jouw beroep en registratie geldt, in plaats van uit te gaan van een algemene regel.
Zo werk je er structureel aan
- Maak een plan: stem met je leidinggevende af welke scholing verplicht is en wat je zelf wilt oppakken.
- Combineer formeel en informeel leren: naast cursussen tellen ook casusbesprekingen en klinische lessen mee.
- Leg vast wat je doet in het Kwaliteitsregister V&V, zodat je deskundigheid aantoonbaar is.
- Herhaal tijdig scholing die aan een houdbaarheidsdatum gebonden is, zoals reanimatie.
Als organisatie en professional samen optrekken, wordt deskundigheidsbevordering minder een verplicht nummer en meer een vanzelfsprekend deel van goed werk. En daar profiteert uiteindelijk de patient het meest van.
Wil je zeker weten wat er voor jou geldt, dan zijn er twee betrouwbare ingangen. Voor je vakinhoudelijke deskundigheid en het bijhouden ervan kijk je bij V&VN en het Kwaliteitsregister V&V. Voor je wettelijke registratie en herregistratie ga je naar het BIG-register. En bij twijfel over wat je werkgever van je verwacht, is je opleidingscoordinator of leidinggevende het beste aanspreekpunt. Zo weet je precies welke scholing nodig is en voorkom je dat je op basis van een vaag gerucht dingen doet of juist nalaat.
Goede zorg valt of staat bij professionals die bijblijven, deskundigheidsbevordering is daarvan de motor.
Veelgestelde vragen
Wie is verantwoordelijk voor deskundigheidsbevordering in de zorg?
Het is een gedeelde verantwoordelijkheid. De werkgever moet op grond van de Wkkgz verantwoorde zorg leveren en organiseert daarom verplichte scholing. Als professional ben je zelf verantwoordelijk om bekwaam te blijven en je ontwikkeling bij te houden.
Houdt de Inspectie toezicht op deskundigheidsbevordering?
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) ziet toe op de kwaliteit en veiligheid van zorg. Onderdeel daarvan is dat medewerkers voldoende geschoold en aantoonbaar bekwaam zijn voor de handelingen die ze uitvoeren.
Telt informeel leren ook mee?
Ja. Naast geaccrediteerde scholing tellen ook overige activiteiten mee, zoals intercollegiale toetsing, casusbesprekingen, klinische lessen en het lezen van vakliteratuur. In het Kwaliteitsregister V&V heten dat ODA’s.