Je wordt physician assistant door de duale masteropleiding Physician Assistant af te ronden. Daarvoor heb je een afgerond hbo-diploma in een zorgberoep, minimaal twee jaar relevante werkervaring in de directe patiëntenzorg en een werkgever die een opleidingsplaats biedt. Na je diploma moet je je registreren in het BIG-register om als PA te mogen werken.
De physician assistant, kortweg PA, is een relatief jong beroep dat de laatste jaren stevig is gegroeid. Een PA biedt zelfstandig geneeskundige zorg binnen een medisch specialisme, onder eigen verantwoordelijkheid. Wil je die kant op, dan loopt de route via een duale masteropleiding. Ik zet de stappen op een rij zoals ik ze ook aan collega’s uitleg die twijfelen of het bij ze past.
Stap 1: zorg dat je aan de instroomeisen voldoet
Voor de master Physician Assistant gelden een paar harde eisen. In grote lijnen komt het hierop neer:
- een afgerond hbo-bachelordiploma in een zorgberoep, gericht op het onderzoeken, behandelen of verplegen van patiënten
- minimaal twee jaar relevante werkervaring in de directe patiëntenzorg
- een werkgever die een opleidingsplaats beschikbaar stelt
- een praktijkopleider en een medisch supervisor die je begeleiden
De exacte eisen kunnen per hogeschool iets verschillen, dus check ze altijd bij de opleiding waar je je wilt aanmelden.
Stap 2: regel een opleidingsplaats bij een werkgever
Dit is voor veel mensen de spannendste stap. De master is duaal, wat betekent dat je tegelijk werkt en leert. Je hebt dus een werkgever nodig die je een opleidingsplaats en een fulltime aanstelling geeft. Zonder die plek kun je niet starten. Begin hier op tijd mee, want binnen een team moet er ruimte en begeleiding zijn.
Stap 3: doorloop de duale master
De masteropleiding tot PA duurt twee jaar en combineert theorie op de hogeschool met werken in de praktijk. Je leert geneeskundig redeneren, onderzoeken en behandelen binnen jouw specialisme. Omdat je meteen in de praktijk staat, groei je snel in verantwoordelijkheid onder toezicht van je medisch supervisor. Na afronding mag je de titel Master Physician Assistant (MPA) of Master of Science (MSc) voeren.
Stap 4: registreer je in het BIG-register
De physician assistant is opgenomen in de Wet BIG. Sinds 1 september 2018 geldt dat afgestudeerde PA’s zich in het BIG-register moeten inschrijven om als physician assistant te mogen werken. Die registratie beschermt de titel en maakt je zichtbaar als bevoegd professional. Net als bij andere BIG-beroepen moet je je registratie periodiek verlengen. Houd de actuele eisen voor herregistratie in de gaten via het BIG-register, want daar staat wat er van jou verwacht wordt.
Past het beroep bij jou?
Een PA werkt op het snijvlak van verpleegkunde en geneeskunde. Je moet het prettig vinden om medisch te redeneren, zelfstandig beslissingen te nemen en tegelijk goed samen te werken met artsen en het team. Voor veel verpleegkundigen is het een manier om zorginhoudelijk door te groeien zonder de patiënt uit het oog te verliezen. Twijfel je, loop dan eens mee met een PA op een afdeling die je aanspreekt. Dat geeft vaak meer duidelijkheid dan welke folder ook.
Waarin verschilt een PA van een verpleegkundig specialist?
Deze twee beroepen worden vaak door elkaar gehaald, en dat snap ik, want ze lijken op elkaar. Beide zijn masteropgeleid, beide behandelen zelfstandig en beide staan in het BIG-register. Het grootste verschil zit in de achtergrond en de invalshoek. Een physician assistant komt uit een breder scala aan zorgberoepen en werkt vanuit het geneeskundig model binnen een medisch specialisme. Een verpleegkundig specialist komt altijd uit de verpleegkunde en combineert behandelen met de verpleegkundige blik op de patient. Voor jouw keuze maakt het vooral uit vanuit welke opleiding en welk werk je vertrekt. Ben je verpleegkundige en wil je de verpleegkundige kant behouden, dan ligt de verpleegkundig specialist vaak dichter bij huis. Wil je puur de geneeskundige richting op, dan is de PA een logische keuze. Bespreek dit ook met je werkgever, want die kent de behoefte op de afdeling en weet welk profiel er gezocht wordt.
Een physician assistant leert niet vanaf de zijlijn: je werkt en studeert tegelijk, met een echte opleidingsplaats en een medisch supervisor naast je.
Veelgestelde vragen
Welke vooropleiding heb je nodig voor physician assistant?
Je hebt een afgerond hbo-bachelordiploma in een zorgberoep nodig dat gericht is op het onderzoeken, behandelen of verplegen van patiënten, plus minimaal twee jaar werkervaring in de directe patiëntenzorg. De precieze eisen kunnen per hogeschool iets verschillen.
Hoe lang duurt de opleiding tot physician assistant?
De duale masteropleiding Physician Assistant duurt twee jaar. In die tijd werk je en studeer je tegelijk, met een fulltime aanstelling bij een zorginstelling en begeleiding door een praktijkopleider en medisch supervisor.
Moet een physician assistant in het BIG-register?
Ja. Sinds 1 september 2018 moeten afgestudeerde physician assistants zich in het BIG-register inschrijven om als PA te mogen werken. De registratie beschermt de titel en moet periodiek worden verlengd.