Een mbo verpleegkundige is opgeleid op mbo-niveau 4 en mag zich na diplomering laten registreren in het BIG-register als verpleegkundige. In dat register bestaat geen onderscheid tussen een mbo- en een hbo-opleiding: je hebt dezelfde beschermde beroepstitel en dezelfde wettelijke bevoegdheden. Het verschil zit vooral in de nadruk van de opleiding en in het soort taken dat je op de werkvloer oppakt.
Toen ik zelf in de zorg begon, hoorde ik collega’s vaak twijfelen: telt niveau 4 nou echt mee, of ben je dan een soort halve verpleegkundige? Die verwarring snap ik goed, want de niveaus, titels en registraties lopen makkelijk door elkaar. Ik leg rustig uit hoe het zit.
Wat is een mbo verpleegkundige niveau 4?
De verpleegkundige opleiding op mbo-niveau 4 leidt je op tot een volwaardige verpleegkundige. Je leert directe patiëntenzorg geven, verpleegkundige handelingen uitvoeren, observeren en rapporteren. De opleiding duurt meestal drie tot vier jaar en combineert theorie met stages in de praktijk.
Belangrijk om te weten: verpleegkundige is een beschermde titel onder de Wet BIG. Dat betekent dat je je pas zo mag noemen als je een erkend diploma hebt en in het BIG-register staat. Zonder die registratie mag je de titel niet voeren.
Mbo of hbo: maakt dat verschil voor je bevoegdheid?
Dit is de vraag die het meeste onrust geeft, dus daar ben ik graag helder over. In het BIG-register wordt geen onderscheid gemaakt tussen verpleegkundigen die op basis van een mbo-diploma of een hbo-diploma zijn geregistreerd. Je hebt dezelfde beschermde beroepstitel en valt onder dezelfde regels voor voorbehouden en risicovolle handelingen.
Het verschil zit in de opleiding zelf, niet in de wet. De hbo-opleiding legt meer nadruk op klinisch redeneren, het organiseren en indiceren van zorg, praktijkgericht onderzoek en leiderschap. De mbo-opleiding richt zich sterker op de directe zorg aan de patient. Op de werkvloer merk je dat verschil terug in het type taken, maar niet in wat je wettelijk mag.
Wat mag je als mbo verpleegkundige?
Als BIG-geregistreerd verpleegkundige mag je verpleegkundige handelingen uitvoeren die bij je bekwaamheid passen. Voor voorbehouden handelingen, denk aan injecteren of katheteriseren, geldt dat je die in opdracht van een bevoegde beroepsbeoefenaar uitvoert en dat je bekwaam moet zijn. Bevoegdheid alleen is niet genoeg: je moet de handeling ook daadwerkelijk beheersen.
- Je voert zelfstandig verpleegkundige zorg uit binnen je bekwaamheid.
- Voorbehouden handelingen doe je in opdracht en alleen als je bekwaam bent.
- Je bent zelf verantwoordelijk om aan te geven wanneer iets buiten je bekwaamheid valt.
Herregistratie in het BIG-register
Je BIG-registratie is niet voor het leven. Elke periode moet je je opnieuw laten registreren. Dat kan op basis van voldoende werkervaring als verpleegkundige of via scholing als je te weinig uren hebt gewerkt. De exacte urennorm en termijn kun je het beste nakijken bij het BIG-register zelf, omdat die voorwaarden worden vastgesteld en kunnen wijzigen.
Mijn advies: houd je gewerkte uren goed bij en kijk ruim voor het einde van je registratieperiode of je aan de eisen voldoet. Dat scheelt stress op het laatste moment.
De Wet BIG-II en de discussie over functiedifferentiatie
De afgelopen jaren is er veel gesproken over een apart beroep voor mbo- en hbo-verpleegkundigen. Die plannen, bekend geworden onder de noemer Wet BIG-II, hebben tot veel discussie geleid onder verpleegkundigen. Voor de actuele stand van zaken kun je terecht bij V&VN, de beroepsvereniging, want zij volgen dit dossier op de voet. Voor nu geldt: als je mbo-niveau 4 hebt afgerond en geregistreerd bent, ben je verpleegkundige met de bijbehorende bevoegdheden.
In het BIG-register staat niet of je mbo of hbo hebt gedaan: je bent gewoon verpleegkundige.
Veelgestelde vragen
Is een mbo verpleegkundige een echte verpleegkundige?
Ja. Met een afgerond diploma op mbo-niveau 4 en een inschrijving in het BIG-register ben je een volwaardige, wettelijk erkende verpleegkundige met een beschermde beroepstitel.
Heeft een mbo verpleegkundige minder bevoegdheden dan een hbo verpleegkundige?
Nee. In het BIG-register wordt geen onderscheid gemaakt tussen mbo en hbo. Je hebt dezelfde titel en dezelfde wettelijke bevoegdheden. Het verschil zit in de nadruk van de opleiding en het type taken op de werkvloer.
Moet ik mij als mbo verpleegkundige laten herregistreren?
Ja. Een BIG-registratie geldt voor een vaste periode en moet daarna vernieuwd worden, op basis van werkervaring of scholing. Kijk de geldende urennorm en termijn na bij het BIG-register.