De opleiding tot physician assistant is een duale masteropleiding (Master Physician Assistant) op hbo-niveau die je in deeltijd volgt terwijl je werkt. De opleiding duurt ongeveer tweeeneenhalf jaar en combineert onderwijs op de hogeschool met werken als PA in opleiding op een geschikte werkplek. Na afronding kun je je laten registreren in het BIG-register.
Als loopbaanadviseur krijg ik regelmatig verzorgenden en verpleegkundigen aan tafel die een volgende stap willen zetten. De opleiding tot physician assistant komt dan vaak ter sprake. Het is een serieuze investering, dus het helpt om vooraf te weten hoe die opleiding in elkaar zit. Ik loop de stappen met je door.
Wat voor opleiding is het?
De opleiding tot physician assistant is een masteropleiding op hbo-niveau, meestal de Master Physician Assistant genoemd. Het is een duale opleiding: je studeert en werkt tegelijk. Je hebt dus al een baan in de zorg nodig waar je als physician assistant in opleiding aan de slag kunt, met begeleiding op de werkplek.
Die duale vorm is het hart van de opleiding. Wat je op de hogeschool leert, breng je meteen in de praktijk. Andersom neem je vragen uit de praktijk mee terug naar de lessen. Voor veel zorgprofessionals werkt dat prettig, omdat je niet twee jaar de praktijk uit hoeft.
Hoe lang duurt de opleiding?
De masteropleiding duurt ongeveer tweeeneenhalf jaar. De precieze indeling verschilt per hogeschool, maar in grote lijnen ziet een week er zo uit:
- Een dag per week onderwijs op de hogeschool.
- Dagen voor zelfstudie en stage of praktijkopdrachten.
- De overige dagen werk je als physician assistant in opleiding.
Het laatste deel van de opleiding staat vaak grotendeels in het teken van onderzoek en een masterthese. Voor de exacte studieduur en opzet kun je het beste de opleidingspagina van de hogeschool van je keuze raadplegen.
Wat heb je nodig om te starten?
Om toegelaten te worden, moet je aan een aantal voorwaarden voldoen. In grote lijnen komt het hierop neer:
- Een afgeronde relevante hbo-opleiding in de zorg, bijvoorbeeld hbo-verpleegkunde of een paramedische opleiding.
- Enkele jaren relevante werkervaring in directe patientenzorg.
- Een geschikte werkplek met een leerwerkovereenkomst en een praktijkopleider die je begeleidt.
- Voldoende beheersing van het Nederlands en Engels, omdat je ook vakliteratuur leest.
De exacte urennorm voor werkervaring en het minimale aantal contracturen verschilt per opleiding, dus check die eisen altijd bij de hogeschool zelf voordat je je aanmeldt.
Wat mag je na de opleiding?
Na het afronden van de opleiding kun je je laten inschrijven in het BIG-register als physician assistant. Daarmee heb je een beschermde beroepstitel en ben je binnen je deskundigheidsgebied zelfstandig bevoegd om te onderzoeken, diagnoses te stellen en te behandelen. Voor een deel van de voorbehouden handelingen ben je zelfstandig bevoegd, voor andere werk je in opdracht van een arts.
Hoe combineer je werk en studie?
De duale vorm klinkt aantrekkelijk, maar onderschat de belasting niet. Naast je werkuren komen er lesdagen, zelfstudie, praktijkopdrachten en later een onderzoek en masterthese bij. In de gesprekken die ik voer, zie ik dat het vooral goed gaat als de werkgever meedenkt en er thuis ruimte is voor de studietijd. Maak vooraf duidelijke afspraken over je rooster en over de begeleiding door je praktijkopleider. Wie dat goed regelt, houdt het tweeeneenhalf jaar beter vol dan wie er halverwege pas achter komt dat de studielast fors is.
Is deze stap iets voor jou?
Deze opleiding past bij zorgprofessionals die medisch inhoudelijk willen verdiepen en verantwoordelijkheid willen dragen voor diagnose en behandeling. Het is pittig, want werken en studeren tegelijk vraagt veel. Mijn tip: praat met een PA die de opleiding heeft gedaan en bespreek de plannen met je werkgever, want zonder een geschikte werkplek kun je niet starten.
De opleiding tot physician assistant is duaal: je leert op de hogeschool en past het meteen toe op je eigen werkplek.
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt de opleiding tot physician assistant?
De masteropleiding duurt ongeveer tweeeneenhalf jaar en volg je in duale vorm, dus terwijl je werkt. De precieze duur kan per hogeschool iets verschillen.
Welke vooropleiding heb ik nodig voor de opleiding tot physician assistant?
Je hebt meestal een afgeronde relevante hbo-opleiding in de zorg nodig, zoals hbo-verpleegkunde of een paramedische opleiding, plus enkele jaren werkervaring in directe patientenzorg. Kijk de exacte eisen na bij de hogeschool.
Kan ik de opleiding volgen zonder baan in de zorg?
Nee. De opleiding is duaal, dus je hebt een geschikte werkplek als physician assistant in opleiding nodig, met een leerwerkovereenkomst en een praktijkopleider die je begeleidt.