Een verzorgende IG is opgeleid op mbo-niveau 3 en geeft directe zorg, waarbij verpleegtechnische handelingen doorgaans in opdracht gebeuren. Een verpleegkundige is opgeleid op mbo-niveau 4 of hbo-niveau, staat in het BIG-register en heeft meer zelfstandige bevoegdheden. Het grootste verschil is die BIG-registratie en de mate van zelfstandigheid bij voorbehouden en risicovolle handelingen.
Dit is misschien wel de meest gestelde vraag in de ouderen- en thuiszorg, en ik snap waarom. De taken lijken op elkaar en op een drukke dienst loopt het door elkaar. Toch is er een duidelijk verschil in opleiding, bevoegdheid en verantwoordelijkheid. Ik leg het uit zonder jargon.
Verschil in opleiding
De verzorgende IG is opgeleid op mbo-niveau 3. De afkorting IG staat voor individuele gezondheidszorg. De verpleegkundige is opgeleid op een hoger niveau: mbo-niveau 4 of een hbo-bachelor op niveau 6. Die opleiding is langer en gaat dieper in op ziektebeelden, klinisch redeneren en het zelfstandig inschatten van een zorgsituatie.
Verschil in taken en zelfstandigheid
Een verzorgende IG geeft directe zorg: wassen, aankleden, medicatie aanreiken, wondzorg en signaleren hoe het met iemand gaat. Verzorgenden IG worden geacht bekwaam te zijn in een aantal verpleegtechnische en soms voorbehouden handelingen, maar voeren die doorgaans uit in opdracht van en onder verantwoordelijkheid van een bevoegde beroepsbeoefenaar.
Een verpleegkundige heeft meer zelfstandige bevoegdheden. Waar een verzorgende vooral signaleert en rapporteert, mag een verpleegkundige vaak zelf ingrijpen, bijvoorbeeld door de zorg bij te sturen. Bij voorbehouden en risicovolle handelingen heeft de verpleegkundige een zelfstandiger positie dan de verzorgende IG.
Het grote verschil: de Wet BIG
Hier ligt de kern. De verpleegkundige is een beschermd beroep onder de Wet BIG en staat na diplomering in het BIG-register. Daaraan hangen eisen rond herregistratie en het onderhouden van je bekwaamheid.
De verzorgende IG valt buiten het BIG-register. Dat is geen waardeoordeel, het heeft te maken met hoe de wet de zelfstandige beroepen heeft afgebakend. Verzorgenden kunnen zich wel vrijwillig inschrijven in het Kwaliteitsregister V&V van V&VN om hun scholing bij te houden, maar dat is iets anders dan de wettelijke BIG-registratie van de verpleegkundige.
Wat betekent dat op de werkvloer?
In de praktijk werken verzorgenden IG en verpleegkundigen vaak zij aan zij, en dat gaat meestal prima. Het verschil merk je vooral als een situatie ingewikkeld wordt. Een verzorgende IG signaleert bijvoorbeeld dat het niet goed gaat met een cliënt en schakelt de verpleegkundige of arts in. De verpleegkundige mag dan eerder zelf beoordelen en handelen binnen de eigen bevoegdheid.
Wil je precies weten welke handelingen jij in jouw functie zelfstandig of in opdracht mag doen, kijk dan naar de protocollen van je werkgever en de kaders rond bekwaamheid. Bij twijfel is het altijd verstandig om af te stemmen met een BIG-geregistreerde collega, want de veiligheid van de cliënt gaat voor.
Van verzorgende naar verpleegkundige
Wil je als verzorgende IG doorgroeien naar verpleegkundige? Dat kan via een vervolgopleiding op niveau 4 of via het hbo. Er bestaan trajecten waarbij je eerdere opleiding en werkervaring meetellen. Voor veel verzorgenden is dat een mooie manier om meer zelfstandigheid en een BIG-registratie te bereiken.
Belangrijk om te onthouden: het ene beroep is niet beter dan het andere. Ze vullen elkaar aan. Een goed team leunt op verzorgenden IG die dicht bij de cliënt staan en op verpleegkundigen die de complexere zorg voor hun rekening nemen. Weten waar jouw bevoegdheid ophoudt en die van een collega begint, maakt de samenwerking juist veiliger.
De verzorgende IG signaleert en zorgt, de verpleegkundige mag daarbovenop zelfstandiger handelen en beslissen.
Veelgestelde vragen
Staat een verzorgende IG in het BIG-register?
Nee. De verzorgende IG valt buiten het BIG-register. De verpleegkundige is wel een beschermd beroep onder de Wet BIG en staat na diplomering in het BIG-register. Verzorgenden kunnen zich wel vrijwillig inschrijven in het Kwaliteitsregister V&V.
Mag een verzorgende IG voorbehouden handelingen doen?
Verzorgenden IG kunnen bekwaam zijn in bepaalde voorbehouden en risicovolle handelingen, maar voeren die doorgaans uit in opdracht van en onder verantwoordelijkheid van een bevoegde beroepsbeoefenaar, niet volledig zelfstandig zoals een verpleegkundige.
Kan een verzorgende IG verpleegkundige worden?
Ja. Via een vervolgopleiding op mbo-niveau 4 of het hbo kun je doorgroeien naar verpleegkundige. Eerdere opleiding en werkervaring kunnen meetellen. Informeer bij de opleider naar de instroommogelijkheden.