Minister Mirjam Sterk (Langdurige Zorg, Sport en Jeugd) neemt het advies van het Zorginstituut over om eten en drinken uit het volledig pakket thuis (vpt) te halen. Dat zei ze op 15 oktober tijdens het begrotingsdebat, meldde Skipr. De eigen bijdrage voor het vpt gaat daardoor omlaag. Voor wie als verzorgende of wijkverpleegkundige bij vpt-cliënten thuis komt, is het de vraag wat er in het werk verandert. Dat hangt af van wat er precies uit het pakket gaat, en dat is iets anders dan de zorg rond de maaltijd.
Waarom het Zorginstituut dit adviseert
Het Zorginstituut ziet ongelijkheid binnen de Wlz-zorg thuis. Ouderen met een modulair pakket thuis (mpt) regelen hun eigen eten en drinken. Ouderen met een vpt krijgen dat wel vergoed, als vergoeding of als maaltijdservice. Volgens het Zorginstituut is eten en drinken de verantwoordelijkheid van mensen zelf zolang ze thuis wonen. Alleen als boodschappen doen niet meer lukt en het niet anders te organiseren is, kan voeding onderdeel blijven van de Wlz.
De minister zei erbij dat mensen dan op een andere manier aan eten en drinken moeten komen, en dat het aan hen zelf is hoe ze dat doen. Ze wees op voorzieningen die er nu al zijn voor mensen zonder Wlz-indicatie, zoals tafeltje-dekje-diensten. Wel belooft ze te kijken naar de groep voor wie zelfstandig koken lastig is. Het onderwerp komt later opnieuw in de Tweede Kamer.
Wat er wel en niet uit het pakket gaat
Het advies gaat over het eten en drinken zelf, de boodschappen en de maaltijden. Zorg rond de maaltijd is iets anders. Iemand helpen met eten of drinken, letten op slikken, een cliënt aansporen om genoeg te drinken, dat valt onder persoonlijke verzorging en verpleging. Het advies en de uitspraken van de minister gaan alleen over het eten en drinken zelf, dus die taken blijven bij jou.
Wat wel verandert, is wie ervoor zorgt dat er eten in huis is. Nu regelt de zorgaanbieder bij een vpt de maaltijden of de vergoeding. Straks is dat aan de cliënt, en in de praktijk aan de familie of een maaltijdservice. Bij een cliënt met een mpt zie je al hoe dat werkt, want daar hoort eten en drinken nu ook niet bij.
Waar het voor jou gaat knellen
Corrie van Brenk (50PLUS) wees in het debat op mensen met beginnende dementie, voor wie boodschappen doen en koken niet vanzelfsprekend zijn. MantelzorgNL verwacht dat de taak vaak bij de mantelzorger belandt, die al werk, een gezin en andere zorg combineert. Een cliënt met een Wlz-indicatie heeft per definitie veel zorg nodig, en de kans dat die zelf zijn maaltijden regelt, is niet groot.
Voor verzorgenden en de wijkverpleging betekent dat een verschuiving in wat je signaleert. Als de maaltijd niet meer door de zorgaanbieder wordt geregeld, ben jij soms de enige professional die ziet of er nog gegeten wordt. Een lege koelkast, maaltijden die onaangeroerd blijven staan, gewichtsverlies of een cliënt die steeds dezelfde boterham eet, zijn signalen die je bespreekt en vastlegt. Dat hoorde al bij je werk, maar het gewicht ervan wordt groter als de vangnetfunctie van het pakket wegvalt. Ook overbelasting van de mantelzorger die het overneemt, is iets om op te letten.
Wat nog niet vaststaat
Er is een besluit van de minister om het advies over te nemen, maar nog geen ingangsdatum, geen uitwerking en geen regeling voor de groep die niet zelf kan koken. De Kamer spreekt er later verder over. Voor cliënten die nu een vpt hebben, verandert er voorlopig dus niets. Het is wel verstandig om bij een nieuwe vpt-cliënt of bij een evaluatie van het zorgplan nu al te bespreken wie de maaltijden regelt als het pakket verandert. Wat er in de vvt verder speelt, zoals de nieuwe cao, lees je in ons stuk over de cao VVT die rond is. Over de eigen bijdrage in de wijkverpleging schreven we in ons stuk over wat er bekend is en wat openstaat.