Minder vinkjes zetten en meer tijd aan het bed. Dat is de belofte van Zinvolle Registratie (ZIRE), een aanpak die op de intensive care van het Radboudumc begon en nu landelijk wordt opgeschaald. De NVZ meldde op 30 september 2026 dat in januari 2027 de tweede fase begint, waarin alle IC’s in Nederland meedoen. Wat betekent dat voor verpleegkundigen, en wat moet je ondanks alles gewoon blijven vastleggen?
Wat Zinvolle Registratie inhoudt
ZIRE draait om drie principes, schrijft de NVZ. Werken vanuit vertrouwen in plaats van wantrouwen, alleen registreren wat echt nodig is voor de zorg met een kernset van kwaliteitsinformatie, en het eigenaarschap over kwaliteit terugleggen bij artsen en verpleegkundigen. Een belangrijk onderdeel is een stoplijst met registraties die weinig bijdragen aan betere zorg, of die vooral zijn ontstaan uit interne gewoonte en niet door externe regels. De NVZ noemt als voorbeelden het registreren van normale wondgenezing, het afvinken van controles en het vastleggen van situaties zonder afwijkingen.
Volgens het Radboudumc bleek uit eerdere experimenten dat zinvolle registratie de verpleegkundige per dienst ongeveer een half uur tijdswinst oplevert. In 2026 is een eerste groep koploperziekenhuizen gestart. De aanpak is een doorbraakproject binnen het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord, dat volgens de NVZ als ambitie heeft dat zorgprofessionals in 2030 maximaal 20 procent van hun werktijd aan administratie besteden.
Wat je wettelijk wel moet blijven vastleggen
Minder registreren betekent niet dat het dossier minder belangrijk wordt. De WGBO, in artikel 7:454 van het Burgerlijk Wetboek, verplicht de hulpverlener een dossier bij te houden met de gegevens over de gezondheid van de patiënt en de uitgevoerde verrichtingen, voor zover dat nodig is voor een goede hulpverlening. Dat dossier moet in beginsel twintig jaar worden bewaard. Meer over die plicht lees je in wat de WGBO regelt.
Interessant is dat de wet zelf al uitgaat van wat nodig is voor goede zorg, en niet van zoveel mogelijk. Dat sluit aan bij de gedachte achter ZIRE. De stoplijst gaat over registraties die vooral uit gewoonte zijn ontstaan, niet over de dossierplicht. Ook bij incidenten verandert de aanpak zonder dat de regels wegvallen. Kleine incidenten bespreekt het team direct op de werkvloer, maar calamiteiten en ernstige incidenten krijgen volgens de NVZ nog steeds een grondige analyse volgens de geldende regelgeving. Hoe dat melden in elkaar zit, lees je in ons stuk over een calamiteit melden.
Ook buiten de IC
De NVZ ziet de principes nadrukkelijk niet beperkt tot de intensive care. Kritisch kijken naar registraties en het eigenaarschap van artsen en verpleegkundigen versterken kan volgens de koepel op alle afdelingen helpen. Wij denken dat het vooral begint bij de vraag die elke verpleegkundige zelf kan stellen. Waarom leggen we dit vast, en wie gebruikt het? Is het antwoord dat niemand het leest en dat geen regel het vraagt, dan is dat een goed gesprek voor het volgende teamoverleg.