week 37 · elke week nieuwe artikeleneditie 2026.37
Reliashelder over bevoegdheid, bekwaamheid en scholing in de zorg
Zorgberoepen

Beroepscode doktersassistent uitgelegd

Ingrid Bakker
Ingrid Bakkerloopbaanadviseur in de zorg · expert zorgberoepen
De beroepscode voor de doktersassistent
Het korte antwoord

De beroepscode voor de doktersassistent is opgesteld door de NVDA, de beroepsvereniging van doktersassistenten. Het is geen lijst met verboden, maar een set waarden en normen die je helpt om in lastige situaties een weloverwogen keuze te maken. De code beschrijft hoe je je verhoudt tot patiënten, collega’s en de samenleving.

Als doktersassistent zit je vaak op een plek waar veel samenkomt: je hebt contact met patiënten, je hoort vertrouwelijke informatie en je moet regelmatig snel schakelen. De beroepscode is het kompas voor die momenten. Ik merk dat veel mensen denken dat zo’n code vooral regels bevat, maar dat is niet waar het om draait.

Wat de beroepscode precies is

De beroepscode voor doktersassistenten beschrijft de waarden en normen van het beroep: wat je wel en niet zou moeten doen in de uitoefening van je vak. Het is nadrukkelijk geen instructieboekje met kant-en-klare antwoorden. De code geeft je aanknopingspunten om na te denken over ethische vragen en om een keuze te maken die je later kunt uitleggen. Denk aan situaties rond privacy, aan een patiënt die iets van je vraagt wat eigenlijk niet kan, of aan twijfel over je eigen bekwaamheid.

Wie de code opstelt

De beroepscode wordt opgesteld en beheerd door de NVDA, de Nederlandse Vereniging van Doktersassistenten. Bij het opstellen heeft de NVDA aangesloten bij de beroepscode van verpleegkundigen en verzorgenden, zodat de uitgangspunten in de zorg op elkaar aansluiten. Dat is prettig, want je werkt vaak samen met andere beroepen die vanuit dezelfde grondhouding vertrekken.

Belangrijk om te weten: de doktersassistent is geen beroep dat in het BIG-register staat. Je bevoegdheid en kwaliteit worden op een andere manier geborgd, onder meer via je diploma en het kwaliteitsregister van de NVDA. De beroepscode hoort bij die kwaliteitsborging.

Wat er in de code staat

De code is opgebouwd rond de verschillende relaties die je in je werk hebt. In grote lijnen gaat het om:

  • De patiënt: respect, goede informatie, vertrouwelijkheid en zorgvuldig omgaan met wat je te weten komt.
  • Collega’s en samenwerkingspartners: heldere communicatie, elkaar aanspreken en samen de zorg goed regelen.
  • Jezelf als professional: binnen je bekwaamheid blijven, je kennis op peil houden en aangeven wanneer iets buiten je taak valt.
  • De samenleving: bijdragen aan toegankelijke en veilige zorg.

Hoe je de code in de praktijk gebruikt

De code komt pas echt tot leven op een drukke ochtend aan de balie of aan de telefoon. Een voorbeeld dat ik vaak hoor: een bekende van een patiënt belt en wil de uitslag weten. Je wilt behulpzaam zijn, maar de code helpt je herinneren dat vertrouwelijkheid voorgaat. Je gebruikt de code dus niet als naslagwerk dat je bij elke handeling openslaat, maar als achtergrond die je helpt om te twijfelen op de goede momenten en om je keuze te onderbouwen.

Twijfel je over een concrete situatie, bespreek die dan met je huisarts of praktijkmanager. De code is een gezamenlijk vertrekpunt, geen zaak die je in je eentje hoeft op te lossen.

De code en het kwaliteitsregister

Om je in te schrijven in het kwaliteitsregister van de NVDA onderschrijf je de beroepscode. Zo laat je zien dat je niet alleen de handelingen beheerst, maar ook staat voor de professionele houding die bij het vak hoort. Wil je precies weten welke versie op dit moment geldt en wat er in staat, kijk dan bij de NVDA zelf, want de code wordt af en toe herzien.

Een beroepscode is geen afvinklijst van wat mag en niet mag, maar houvast om zelf een goede afweging te maken.

Veelgestelde vragen

Wie stelt de beroepscode voor doktersassistenten op?

De NVDA, de Nederlandse Vereniging van Doktersassistenten, stelt de beroepscode op en houdt hem actueel. Bij het opstellen sluit de NVDA aan bij de beroepscode van verpleegkundigen en verzorgenden.

Staat de doktersassistent in het BIG-register?

Nee, de doktersassistent is geen beroep dat in het BIG-register is opgenomen. De kwaliteit van het beroep wordt geborgd via het diploma en het kwaliteitsregister van de NVDA, waarbij je de beroepscode onderschrijft.

Is de beroepscode een lijst met regels die je moet volgen?

Nee. De code is geen afvinklijst van wat wel en niet mag, maar een hulpmiddel om bij ethische vragen zelf een weloverwogen keuze te maken en die te kunnen uitleggen.

Ingrid Bakker
loopbaanadviseur in de zorg
Ingrid Bakker

Ingrid schrijft over de verschillende zorgberoepen en wat ze mogen en moeten. Ze werkte zelf als verzorgende IG en weet hoe verwarrend de verschillen tussen functies en registraties kunnen zijn.

ingrid@relias.nl · Meer van Ingrid Bakker →