De 13-wekenecho verdwijnt in zijn huidige vorm. Minister Sophie Hermans van VWS laat het onderzoeksaanbod per 1 januari 2028 aflopen, schrijft ze in een Kamerbrief van 12 oktober 2026. Ze volgt daarmee het advies van de Gezondheidsraad, meldt ook Skipr. Voor zwangeren verandert er de komende ruim twee jaar niets. Voor echoscopisten en verloskundigen die een deel van hun werkweek met deze echo vullen, wel.
Wat het kabinet heeft besloten
De 13-wekenecho wordt sinds 1 september 2021 aangeboden als onderdeel van een landelijk wetenschappelijk onderzoek, de IMITAS-studie. Dat onderzoek moest uitwijzen of de voordelen van een vroege screeningsecho opwegen tegen de nadelen. Volgens de Gezondheidsraad is dat niet zo. In het eerste jaar met resultaten werden 129.704 echo’s gedaan en 531 afwijkingen gevonden. Er werden 1.313 afwijkende uitslagen gegeven, waarvan 775 achteraf onterecht bleken. Daarnaast werden 1.164 afwijkingen gemist, al was 87 procent daarvan in het eerste trimester nog niet te zien.
Het kabinet heeft ook overwogen om de echo met een aangepast protocol in een nieuw onderzoek voort te zetten. Dat gebeurt niet. Er zijn geen gegevens die laten zien dat zo’n aanpassing echt beter werkt, en een nieuw onderzoek zou volgens de brief mogelijk tien jaar duren. Wel wil het kabinet de hele keten van prenatale screening onder de loep nemen, inclusief een evaluatie van de 20-wekenecho, die in Nederland nog nooit is geëvalueerd.
Wat het betekent voor echoscopisten
De minister benoemt de gevolgen voor de beroepsgroep zelf. Het besluit kan teleurstellend zijn voor zwangeren, maar ook voor echoscopisten van wie het werk deels bestaat uit het maken van deze echo. Voor wie zelfstandig werkt of in een echocentrum met veel 13-wekenecho’s, gaat het om een merkbaar deel van de omzet en de werkuren.
Tot 1 januari 2028 blijft alles bij het oude. De echo blijft beschikbaar onder de bestaande voorwaarden en kwaliteitseisen, en de afronding gebeurt volgens de brief in overleg met het RIVM, de Regionale Centra voor Prenatale Screening, de Coöperatie Landelijk Bureau Prenatale Screening en de beroepsgroepen. Wie nu bijscholing of certificering plant voor de 13-wekenecho, doet er goed aan te kijken hoe die zich verhoudt tot het einde van het aanbod. Kennis van de vroege foetale anatomie blijft wel bruikbaar bij de termijnecho en de 20-wekenecho, die gewoon blijven bestaan.
Wij vinden het een verstandige keuze dat het kabinet ruim de tijd neemt tot 2028. Een abrupt einde zou voor praktijken en hun personeel veel lastiger zijn geweest dan een afbouw die je kunt plannen.
Wat er nog komt
De komende maanden zijn vooral van belang voor de 20-wekenecho. ZonMw beslist in december 2026 welke onderzoeksvoorstellen worden gefinancierd in het programma Zwangerschap en Geboorte, waaronder mogelijk een evaluatie van die echo. Het besluit wordt naar verwachting begin februari 2027 openbaar. De minister heeft toegezegd de Kamer daar binnen enkele maanden over te informeren.
Sluit het kabinet een vroege echo daarmee voor altijd uit? Nee. Als nieuwe wetenschappelijke inzichten daar aanleiding toe geven, vraagt het kabinet de Gezondheidsraad opnieuw om advies. Voor nu is de boodschap aan de beroepsgroep helder. Ga ervan uit dat de 13-wekenecho na 2027 geen vast onderdeel meer is van je werk, en plan daarop.