Het tuchtcollege voor de gezondheidszorg beoordeelt of een BIG-geregistreerde zorgverlener volgens de professionele standaard heeft gehandeld. Het bestaat uit regionale tuchtcolleges die zaken als eerste behandelen en het Centraal Tuchtcollege waar hoger beroep loopt. In het college zitten zowel juristen als beroepsgenoten, met als doel de kwaliteit van de zorg te bewaken en patienten te beschermen.
Als iemand vindt dat een zorgverlener onzorgvuldig heeft gehandeld, kan die klacht bij het tuchtcollege terechtkomen. Het tuchtcollege voor de gezondheidszorg is geen gewone rechtbank, maar een bijzondere vorm van rechtspraak die is geregeld in de Wet BIG. Het doel is niet straffen om het straffen, maar de kwaliteit van de zorg bewaken en patienten beschermen.
Wat doet het tuchtcollege?
Het tuchtcollege beoordeelt of een BIG-geregistreerde zorgverlener heeft gehandeld zoals van een goed professional verwacht mag worden. Het gaat daarbij om het handelen van de individuele zorgverlener, niet om dat van de organisatie waar hij werkt. Voor klachten over instellingen bestaan andere routes, en voor het toezicht op de zorg als geheel is er de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).
Een bijzonder kenmerk is de samenstelling: juristen en beroepsgenoten oordelen samen. Zo weegt het college zowel de juridische kant als de vakinhoudelijke werkelijkheid van het beroep mee. Voor een openstaande plaats van verpleegkundige vraagt het college bijvoorbeeld V&VN om een kandidaat voor te dragen.
Wie kan het college beoordelen?
Het tuchtrecht geldt voor zorgverleners die in het BIG-register staan. Denk aan verpleegkundigen en verpleegkundig specialisten, maar ook aan artsen, tandartsen, apothekers, verloskundigen, fysiotherapeuten, gezondheidszorgpsychologen en physician assistants. Sta je niet in het BIG-register, dan val je in principe niet onder dit specifieke tuchtrecht.
Regionaal en centraal college
Nederland kent regionale tuchtcolleges en een Centraal Tuchtcollege. De verdeling werkt in de basis zo:
- Regionaal tuchtcollege: hier komt een klacht als eerste terecht en wordt de zaak inhoudelijk behandeld.
- Centraal Tuchtcollege: hier kunnen partijen in hoger beroep gaan tegen de uitspraak van het regionale college.
Zo is er altijd een mogelijkheid om een beslissing opnieuw te laten toetsen. De zittingen zijn in beginsel openbaar en de uitspraken worden geanonimiseerd gepubliceerd op tuchtrecht.overheid.nl.
Welke maatregelen kan het opleggen?
Vindt het college een klacht gegrond, dan kan het een maatregel opleggen. Die lopen op in zwaarte, van licht en corrigerend tot ingrijpend voor je registratie:
- Een waarschuwing of berisping.
- Een geldboete.
- Een (voorwaardelijke) schorsing van de inschrijving in het BIG-register.
- Een gedeeltelijke ontzegging, waarbij je bepaalde handelingen niet meer mag verrichten.
- Doorhaling uit het BIG-register, de zwaarste maatregel.
Een gegronde klacht leidt overigens niet altijd tot een maatregel. Soms volstaat het college met de vaststelling dat het anders had gemoeten. De precieze regels en gevolgen kunnen veranderen, dus controleer bij twijfel de actuele informatie bij het BIG-register of de Tuchtcolleges voor de Gezondheidszorg.
Hoe verloopt een zaak?
Een zaak begint met een klacht van bijvoorbeeld een patient, een nabestaande, een werkgever of de Inspectie. Het regionale college onderzoekt de klacht en behandelt die vaak op een openbare zitting, waar beide partijen worden gehoord. Daarna doet het college uitspraak: gegrond of ongegrond, met eventueel een maatregel. Bent u het niet eens met de beslissing, dan staat hoger beroep open bij het Centraal Tuchtcollege. Zo is er steeds een zorgvuldige route van klacht naar oordeel, met een tweede beoordeling als extra waarborg.
Wat betekent dit voor jou?
Voor de meeste zorgverleners blijft het tuchtcollege iets op de achtergrond, maar het is goed om te weten hoe het werkt. Zorgvuldig registreren, binnen je bekwaamheid blijven en je handelen kunnen onderbouwen zijn de beste manieren om uit de buurt van een tuchtzaak te blijven. Krijg je toch met een klacht te maken, schakel dan tijdig juridische steun in, bijvoorbeeld via je beroepsvereniging.
In het tuchtcollege oordelen juristen en beroepsgenoten samen, zodat het vakinhoudelijke en het juridische elkaar in evenwicht houden.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen het regionale en het Centraal Tuchtcollege?
Een klacht wordt eerst door een regionaal tuchtcollege behandeld. Tegen die uitspraak kunnen partijen in hoger beroep bij het Centraal Tuchtcollege, dat de zaak dan opnieuw beoordeelt.
Wie zitten er in een tuchtcollege?
Het college bestaat uit juristen en beroepsgenoten die samen oordelen. Zo worden de juridische en de vakinhoudelijke kant van een zaak allebei meegewogen.
Beoordeelt het tuchtcollege ook zorginstellingen?
Nee, het tuchtrecht richt zich op individuele BIG-geregistreerde zorgverleners. Voor klachten over instellingen en het bredere toezicht op de zorg is onder meer de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) er.