Een waarnemend huisarts bij een huisartsenpost in Gouda is ten onrechte beschuldigd van seksueel grensoverschrijdend gedrag richting een patiënt. Dat bleek in een kort geding dat hij zelf had aangespannen, meldde Skipr op basis van Omroep West. De klachten van collega’s over zijn gedrag en communicatie blijven volgens de huisartsenpost wel overeind. De rechter sprak de huisartsenpost er stevig op aan dat een onterechte beschuldiging bij de inspectie niet was rechtgezet. De zaak is niet uniek in zijn vorm, en daarom is het nuttig om te weten hoe zo een traject loopt en waar je als zorgverlener staat.
Wat er in deze zaak gebeurde
De huisarts werd in maart op non-actief gezet na tien meldingen over seksueel getinte opmerkingen tegen collega’s en één melding van een patiënte. Die laatste beschuldiging bleek niet te kloppen. Bovendien waren meldingen volgens de rechter deels niet goed geregistreerd. De rechter zei volgens Omroep West dat je iemand niet bij de inspectie kunt beschuldigen en het daarna niet rechtzetten als het niet waar is. Een terugkeer van de huisarts lijkt uitgesloten. De rechter stuurt de partijen nog een keer naar de onderhandelingstafel, en doet anders voor 28 november uitspraak.
Uit de zaak zijn twee lessen te halen die los staan van wie hier gelijk heeft. De eerste gaat over wat een zorgaanbieder moet melden. De tweede gaat over wat je zelf kunt doen als een melding over jou niet klopt.
Wanneer een zorgaanbieder jou bij de inspectie meldt
De Wkkgz verplicht zorgaanbieders in een paar situaties om onverwijld een melding te doen bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Artikel 11 noemt calamiteiten, geweld in de zorgrelatie, en het beëindigen of niet voortzetten van de samenwerking met een zorgverlener omdat die volgens de zorgaanbieder ernstig is tekortgeschoten in zijn functioneren. Dat laatste geldt ook voor waarnemers en andere zorgverleners die niet in loondienst zijn. De tekst staat in de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg.
Seksueel grensoverschrijdend gedrag tegen een patiënt valt onder geweld in de zorgrelatie. Een zorgaanbieder die zo een signaal krijgt, moet dus melden, ook als de feiten nog niet vaststaan. Wat de inspectie daarbij verwacht, beschreven we in ons stuk over seksueel grensoverschrijdend gedrag en de IGJ. De meldplicht heeft een goede reden. Patiënten moeten beschermd worden, en een inspectie kan alleen ingrijpen als ze het weet.
Juist daardoor kan een onjuiste melding grote gevolgen hebben. Een melding bij de inspectie is geen veroordeling, maar ze kan leiden tot onderzoek, tot vragen van een nieuwe werkgever en, bij een BIG-geregistreerde zorgverlener, tot een tuchtzaak. Wie onterecht is gemeld, heeft er belang bij dat de melding wordt aangevuld of gecorrigeerd zodra blijkt dat ze niet klopt. Dat is precies waar de rechter in Gouda de huisartsenpost op aansprak.
Hoe je je beschermt als een beschuldiging niet klopt
Er is geen formulier voor een valse beschuldiging. Wel kun je een paar dingen doen die je positie sterker maken, en die volgen uit hoe de procedures werken.
Vraag eerst om de feiten. Je hebt het recht te weten wat er over je gezegd is, zodat je kunt reageren. In een klachtprocedure volgens de Wkkgz is hoor en wederhoor een vast onderdeel, zoals we uitleggen in het stuk over de klachtprocedure. Bij een arbeidsconflict geldt iets vergelijkbaars. Een werkgever moet je de kans geven je kant te vertellen voordat hij maatregelen neemt.
Leg vervolgens zelf vast wat je weet. Schrijf op wanneer je de patiënt zag, wie erbij was en wat er in het dossier staat. Een verslag dat je kort na het gebeuren maakt, weegt zwaarder dan een herinnering maanden later. Zeg niets tegen de melder of de patiënt zelf, want dat kan worden uitgelegd als beïnvloeding.
Zoek op tijd juridische hulp. Een beroepsvereniging of vakbond kan helpen, en wie een rechtsbijstandsverzekering heeft, kan die inschakelen. In de zaak in Gouda was het de huisarts zelf die via de rechter een correctie afdwong. Een kort geding is een zware stap, maar het laat zien dat je niet machteloos bent als een werkgever of opdrachtgever weigert iets recht te zetten.
Vraag tot slot uitdrukkelijk om rectificatie bij de inspectie als blijkt dat een melding onjuist was. De zorgaanbieder heeft de melding gedaan en is ook de partij die haar het makkelijkst kan aanvullen.
Waarom de andere klachten wel blijven staan
Het is verleidelijk om deze zaak te lezen als een vrijspraak. Dat is ze niet. De klachten van collega’s over seksueel getinte opmerkingen blijven volgens de huisartsenpost overeind, en volgens het bericht waren er bij andere huisartsenposten vergelijkbare klachten. Gedrag tegenover collega’s valt niet onder geweld in de zorgrelatie, maar kan wel een reden zijn om een samenwerking te beëindigen.
Die nuance is de echte les. Een zorgaanbieder moet signalen serieus nemen en melden waar de wet dat vraagt, maar ook zorgvuldig registreren wat er precies is gemeld en door wie. Waar dat misgaat, worden de zwaarste beschuldigingen het slechtst onderbouwd, en dat is voor niemand goed. Voor slachtoffers niet, omdat hun melding minder serieus genomen kan worden, en voor de beschuldigde niet, omdat hij zich moeilijk kan verweren tegen iets wat niemand precies heeft vastgelegd.