Op Petities.nl verscheen op 25 oktober een petitie die vraagt om de BIG-inschrijving van een zorgverlener te herstellen, nadat de tuchtrechter die had laten doorhalen. Over de zaak zelf zeggen we hier niets. De vraag erachter is wel voor iedereen in het register van belang. Kun je na een doorhaling ooit weer ingeschreven worden, en wie beslist daarover? Het antwoord hangt vooral af van de reden van de doorhaling. Een doorhaling omdat je niet op tijd herregistreerde is iets heel anders dan een doorhaling als tuchtmaatregel.
Twee soorten doorhaling
De Wet BIG kent meerdere routes naar een doorhaling. Artikel 7 noemt onder meer overlijden, een eigen verzoek en een maatregel die op grond van de wet is genomen. Artikel 8 regelt de doorhaling wanneer je de periodieke registratie niet haalt. Die laatste komt verreweg het vaakst voor, en is ook het makkelijkst te herstellen.
Ben je doorgehaald omdat je niet herregistreerde, dan vraag je gewoon een nieuwe inschrijving aan bij het BIG-register. Je moet dan wel voldoen aan dezelfde eisen als bij herregistratie, dus genoeg gewerkte uren in je beroep of een Periodiek Registratie Certificaat. Hoe die eisen precies werken, lees je in ons stuk over scholingsuren en de BIG-herregistratie. Tot je weer bent ingeschreven, mag je je beroepstitel alleen gebruiken met de toevoeging ‘niet praktiserend’.
Bij een tuchtrechtelijke doorhaling ligt dat anders. Dan kun je niet zelf een nieuwe aanvraag doen alsof er niets gebeurd is. Artikel 6 van de Wet BIG zegt dat een inschrijving wordt geweigerd als dat voortvloeit uit een maatregel die op grond van die wet tegen de aanvrager is genomen. Een doorhaling door de tuchtrechter blijft dus doorwerken, ook als je jaren later opnieuw je diploma laat zien.
Herstel na een tuchtmaatregel loopt via een koninklijk besluit
De enige weg terug na een tuchtrechtelijke doorhaling staat in artikel 50 van de Wet BIG. Daarin staat dat bij koninklijk besluit kan worden bepaald dat iemand weer in het register kan worden ingeschreven, ‘zo bijzondere omstandigheden zulks wettigen’. Dat geldt voor de doorhaling, maar ook voor een gedeeltelijke ontzegging van de bevoegdheid, een ontzegging van het recht op herinschrijving, de bijzondere voorwaarden en de beperkingen die de tuchtrechter bij een doorhaling kan opleggen.
De procedure is zwaar opgetuigd. De minister van VWS doet de voordracht voor zo een besluit, en vraagt eerst advies aan het tuchtcollege dat de maatregel heeft opgelegd. De wet noemt geen vaste wachttijd en geen recht op herstel. Het woord ‘bijzondere’ is bewust gekozen. Herstel is de uitzondering, niet het vervolg dat vanzelf komt als er genoeg tijd is verstreken.
Wordt herstel wel toegestaan, dan kan het besluit voorwaarden stellen. Je kunt bijvoorbeeld een proeftijd krijgen, of het recht op herinschrijving gaat pas in als je vooraf aan bepaalde voorwaarden hebt voldaan. Houd je je daar later niet aan, dan kan de oorspronkelijke maatregel bij een nieuw koninklijk besluit opnieuw van kracht worden. Voor een verpleegkundige met een voorschrijfbevoegdheid regelt de wet ook dat die bevoegdheid weer in het register komt als het herstel is toegekend.
Herziening is iets anders dan herstel
Wie vindt dat de tuchtrechter het destijds verkeerd zag, zoekt vaak een andere route. Artikel 52 van de Wet BIG maakt herziening van een onherroepelijke tuchtuitspraak mogelijk, maar alleen als er achteraf omstandigheden blijken die naar ernstig vermoeden tot een andere beslissing zouden hebben geleid als ze op tijd bekend waren geweest. Het gaat dus om nieuwe feiten, niet om een andere weging van dezelfde feiten. Een herziening kan bovendien nooit uitpakken in je nadeel.
Het verschil is wezenlijk. Herstel via artikel 50 gaat ervan uit dat de maatregel terecht was, maar dat de situatie sindsdien zo is veranderd dat terugkeer verantwoord is. Herziening via artikel 52 betwist de uitspraak zelf. Een petitie is geen van beide. Ze kan politieke aandacht vragen, maar de wet geeft er geen eigen procedure voor.
Wat er in de tussentijd zichtbaar blijft
Een tuchtrechtelijke doorhaling staat volgens het overzicht van het BIG-register tien jaar zichtbaar in het register, net als een ontzegging van het recht om opnieuw ingeschreven te worden. In ons stuk over hoe lang een tuchtmaatregel zichtbaar blijft staan alle termijnen per maatregel. Wordt iemand na een eerdere openbaar gemaakte doorhaling weer ingeschreven, dan wordt ook die herinschrijving openbaar bekendgemaakt, zo staat in artikel 11 van de wet.
Een doorhaling betekent ook niet dat het tuchtrecht ophoudt. Artikel 47 bepaalt dat je voor handelen uit de tijd dat je ingeschreven stond onder de tuchtrechtspraak blijft vallen. Wie zich laat uitschrijven om een klacht voor te zijn, schiet daar dus niets mee op.
Doorhaling en beroepsverbod zijn niet hetzelfde
De tuchtrechter kan bij een doorhaling ook beperkingen opleggen voor al het beroepsmatig handelen in de zorg, als het gedrag van de zorgverlener gevaar kan opleveren voor de veiligheid van personen. Dat staat in artikel 48, tweede lid. Een doorhaling raakt alleen het beroep waarvoor je ingeschreven stond. Met zo een beroepsverbod kan de tuchtrechter je ook werk in de zorg zonder BIG-titel verbieden. Hoe dat in de praktijk uitpakt, beschreven we bij de tuchtzaak tegen een verpleegkundige met een alcoholverslaving.
Ook een beroepsverbod kan alleen worden opgeheven via het koninklijk besluit uit artikel 50. Wie na een doorhaling ergens anders in de zorg wil werken, doet er dus goed aan eerst precies na te gaan wat de uitspraak wel en niet verbiedt.
Wat dit betekent als je zelf in het register staat
Voor de meeste zorgverleners is de les vooral praktisch. Een administratieve doorhaling door een gemiste herregistratie is te herstellen, al kost het tijd als je de uren niet haalt. Een tuchtrechtelijke doorhaling is in de regel definitief. De wet laat een deur op een kier, maar die gaat alleen open met een besluit van de Kroon, een advies van het tuchtcollege en omstandigheden die echt bijzonder zijn. Ook daarom is het verstandig om bij een tuchtklacht vanaf het begin juridische steun te zoeken, bijvoorbeeld via je beroepsvereniging of rechtsbijstandsverzekering, in plaats van pas na de uitspraak.