De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd heeft Europese toezichthouders gewaarschuwd voor een partij gestolen geneesmiddelen. Aanleiding is een diefstal bij een Nederlandse groothandel eerder deze maand. Volgens het bericht van de IGJ van 20 oktober gaat het vooral om insulinepennen, die mogelijk online worden aangeboden als middel tegen overgewicht. De inspectie noemt gebruik daarvan levensgevaarlijk.
Fabrikant Novo Nordisk bevestigde eerder aan de NOS dat het om duizenden pennen gaat. Er zou ook een kleine hoeveelheid afslankmedicatie zijn buitgemaakt. De politie onderzoekt de diefstal.
Waarom dit de zorgprofessional raakt
De gestolen pennen bevatten insuline en geen semaglutide, de werkzame stof van de bekende afslankmiddelen. Bij iemand zonder diabetes kan insuline de bloedsuiker te ver laten dalen. De NOS noemt trillen, zweten en misselijkheid, en in ernstige gevallen verwardheid of bewusteloosheid. Dit jaar raakte iemand enkele uren in coma na een zogenaamde afslankpen waar insuline in zat.
Voor de afdeling en de wijk verandert er formeel niets. Geneesmiddelen die via de eigen apotheek binnenkomen, lopen via de reguliere keten. Sinds 9 februari 2019 moeten de meeste receptgeneesmiddelen in de EU volgens de Europese verordening tegen vervalste geneesmiddelen een uniek identificatiekenmerk en een verzegeling hebben, die bij de uitgifte worden gecontroleerd. Het risico zit dus vooral buiten die keten, bij middelen die een cliënt zelf heeft gekocht of van iemand heeft gekregen.
Wat je controleert voor je een pen gebruikt
In de thuiszorg en de wijk kom je eerder een pen tegen die niet van de apotheek komt dan in het ziekenhuis. Ligt er bij een cliënt een injectiepen, dan kijk je eerst of er een apotheeketiket op de verpakking zit met de naam van de cliënt, en of dat middel ook op de toedienlijst staat. Een pen zonder etiket, met een buitenlandse verpakking of met een verbroken verzegeling hoort niet in je handen.
Gebruik een cliënt zelf een pen die online, via sociale media of de sportschool is gekocht, dan is het advies van de IGJ helder. Niet gebruiken en contact opnemen met de arts of apotheek. Dat geldt ook als de cliënt zegt dat het om een gewoon afslankmiddel gaat, want dat is nu juist het etiket waaronder de gestolen insuline kan worden verkocht. Eerder schreven we over een illegaal afslankmiddel dat steeds vaker opduikt, en het patroon is hetzelfde.
Insuline toedienen blijft een voorbehouden handeling waarvoor je een opdracht nodig hebt. Hoe dat voor de verzorgende IG werkt, staat in ons stuk over insuline geven in opdracht. Een pen van onbekende herkomst valt nooit onder die opdracht.
Melden bij twijfel
Zie je bij een cliënt een verdachte pen of verschijnselen die bij een te lage bloedsuiker passen, schakel dan direct de arts in en volg het protocol van je organisatie. Leg het vast en meld het intern als incident. Aanbod van geneesmiddelen via illegale kanalen kun je melden bij het meldpunt van de IGJ. De inspectie roept consumenten in hetzelfde bericht op om geneesmiddelen alleen bij een erkende apotheek te halen.