Het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en KickstartAI hebben een AI-assistent getest die op basis van een foto een wondverslag voorbereidt. Emerce meldde op 7 oktober dat de eerste resultaten bemoedigend zijn. De assistent draait nog niet op de afdeling, de volgende stap is een proef met echte patiënten. Toch is het goed om er nu al bij stil te staan. Eerder schreven we over AI-tools die je zelf op de werkvloer gebruikt. Dit is een ander geval, namelijk een systeem dat je werkgever invoert en dat een voorstel doet voor wat er in het patiëntendossier komt. Wat blijft dan jouw verantwoordelijkheid?
Wat de assistent doet en hoe ver hij is
De assistent heet TAIME. Volgens ICT&health doet het model op basis van een wondfoto voorstellen voor onder meer de afmetingen van de wond en het zichtbare weefsel. De verpleegkundige controleert en corrigeert die voorstellen en blijft verantwoordelijk voor wat er uiteindelijk in het dossier staat.
De aanleiding is herkenbaar voor iedereen die wondzorg doet. Volgens het LUMC kost een volledige wondrapportage gemiddeld 10,7 minuten en wordt die bij slechts 10,7 procent van de relevante contactmomenten volledig vastgelegd. Nu observeert een verpleegkundige de wond, maakt een foto, zet die handmatig in het elektronisch patiëntendossier en vult daarna een formulier in.
De cijfers uit de test zijn voorzichtig te lezen.
- Het opmeten is getest op twaalf bestaande wondcasussen. Bij wonden van minstens vijf centimeter week de lengte gemiddeld 6,8 procent af van de oorspronkelijke meting en de breedte 11,4 procent.
- Drie ervaren wondverpleegkundigen beoordeelden bij 150 bestaande casussen hoe goed het model de wond afbakent en weefsel herkent. Vooral de precieze wondgrens blijft een aandachtspunt.
- Omdat het om weinig en al bestaande casussen gaat, zeggen de resultaten nog weinig over een echt zorgcontact. Dat moet de proef met patiënten uitwijzen, net als de vraag hoeveel tijd het echt scheelt.
Productmanager Alexander van Someren van LUMC Cairelab ziet vooral dat AI “delen van het tijdrovende registratiewerk kan voorbereiden”. Dat woord voorbereiden is precies waar het om draait.
Wat de WGBO van het dossier vraagt
De Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst maakt geen onderscheid tussen tekst die je zelf typt en tekst die een systeem voorstelt. Volgens artikel 7:454 van het Burgerlijk Wetboek richt de hulpverlener een dossier in en legt daarin de gegevens over de gezondheid van de patiënt en de uitgevoerde verrichtingen vast, voor zover dat nodig is voor goede hulpverlening. Het dossier wordt twintig jaar bewaard vanaf de laatste wijziging, of langer als goede zorg dat vraagt. Meer over die termijn staat in hoe lang je een medisch dossier moet bewaren.
Een wondverslag is daarmee geen bijzaak. Collega’s die de volgende dag dezelfde wond verzorgen, de wondverpleegkundige en de arts baseren hun keuzes erop. Een maat die er bij een AI-voorstel net naast zit en ongemerkt wordt overgenomen, werkt door in elke volgende beoordeling van het verloop. Het artikel ervoor, 7:453, vraagt van de hulpverlener de zorg van een goed hulpverlener volgens de professionele standaard. Een vastgelegde observatie die je niet zelf hebt gecontroleerd, past daar slecht bij. Wat de WGBO verder regelt, lees je in wat de WGBO regelt in de zorg.
Wie er verantwoordelijk blijft
In een ziekenhuis is juridisch vaak de instelling de hulpverlener uit de WGBO. Dat neemt jouw eigen verantwoordelijkheid niet weg. Als verpleegkundige sta je in het BIG-register en val je onder het tuchtrecht, en verslaglegging hoort bij je beroepsuitoefening. Neem je een voorstel van een systeem over, dan is het jouw aantekening. Zo staat het ook in de berichtgeving over TAIME, de verpleegkundige blijft eindverantwoordelijk.
De werkgever heeft een eigen rol. Een zorgaanbieder moet volgens de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg goede zorg leveren en die zo organiseren dat zorgverleners hun werk goed kunnen doen. Daar hoort bij dat een systeem dat in het dossier schrijft is getest, dat medewerkers weten wat het wel en niet kan en dat foto’s en gezondheidsgegevens veilig worden verwerkt. Software met een medisch doel kan bovendien onder de Europese regels voor medische hulpmiddelen vallen. Of dat voor deze assistent geldt, staat niet in de berichtgeving.
Het verschil met een eigen tool is dus vooral wie wat regelt. Bij een eigen AI-tool ben je zelf verantwoordelijk voor de keuze om hem te gebruiken. Bij een systeem van je werkgever ligt de keuze en inrichting bij de organisatie, maar de controle van wat er in het dossier komt blijft bij jou.
Als jouw organisatie zoiets invoert
TAIME is nog in ontwikkeling en het LUMC zoekt andere ziekenhuizen die wonddata willen delen. Werkt jouw organisatie mee aan zo’n proef of voert hij een vergelijkbaar systeem in, dan helpen deze vragen.
- Is het een test, een proef of een vast onderdeel van het werk? Bij een proef hoort een duidelijke afspraak over hoe je met de uitkomsten omgaat.
- Voor welke wonden is het getest? De gepubliceerde meetcijfers gaan over wonden van vijf centimeter of groter. Bij kleinere wonden en bij de wondrand is extra aandacht logisch.
- Kun je zien wat het systeem voorstelde en wat jij hebt aangepast? Dat helpt bij overdracht en bij vragen achteraf.
- Waar komen de foto’s terecht en wie kan ze inzien? Een wondfoto is een gezondheidsgegeven en hoort in het dossier, niet op een eigen telefoon.
- Hoe wordt de patiënt geïnformeerd over het gebruik van foto’s en AI bij zijn verslag?
Tijdwinst bij registratie is welkom, dat bleek ook bij het landelijke programma om minder dubbel te registreren. Die winst is alleen echt als de controle niet ongemerkt verdwijnt. Een voorstel dat in drie seconden klaarstaat, verleidt tot een klik op akkoord. Juist daar zit het werk van de verpleegkundige, die de wond met eigen ogen heeft gezien.