week 47 · elke week nieuwe artikeleneditie 2026.47
Reliashelder over bevoegdheid, bekwaamheid en scholing in de zorg
Wet BIG & registratie

Artikel 14 van de Wet BIG uitgelegd

Marjolein Sanders
Marjolein Sandersjurist gezondheidsrecht · expert wet big & registratie
Artikel 14 van de Wet BIG uitgelegd
Het korte antwoord

Artikel 14 van de Wet BIG maakt het mogelijk om een wettelijk erkend specialistenregister in te stellen, met een beschermde specialistentitel. Een representatieve beroepsvereniging stelt zo’n register in; wie erin staat, mag de titel voeren. De verpleegkundig specialist is het bekendste voorbeeld voor verpleegkundigen.

Artikel 14 is het artikel waarop de specialismen in de zorg zijn gebouwd. Waar artikel 3 de basisberoepen regelt, maakt artikel 14 een stap verder mogelijk: een erkend specialisme met een eigen, beschermde titel.

Wat artikel 14 regelt

Kort gezegd geeft artikel 14 een representatieve beroepsvereniging de mogelijkheid om een specialistenregister in te stellen. Aan zo’n register hangt een specialistentitel die, net als een gewone beroepstitel, wettelijk beschermd is. Denk aan titels als chirurg, klinisch psycholoog of verpleegkundig specialist. Je mag zo’n titel pas voeren als je in het bijbehorende register bent ingeschreven.

Van beroep naar specialisme

Het idee erachter is dat een basisberoep uit artikel 3, zoals arts of verpleegkundige, zich verder kan verdiepen. Wie na de basisopleiding een erkende specialistenopleiding afrondt en aan de registratie-eisen voldoet, kan worden ingeschreven in het specialistenregister. Zo ontstaat een herkenbare, gecontroleerde titel die iets zegt over aantoonbare extra deskundigheid. Het is dus geen zelfbenoemde specialisatie: de opleiding, de toetsing en het beheer van het register liggen bij een erkende beroepsvereniging, en niet iedereen die zich ergens in heeft verdiept mag de titel voeren. Dat maakt het verschil met begrippen als aandachtsvelder of gespecialiseerd verpleegkundige, die in het spraakgebruik voorkomen maar geen beschermde titel zijn.

De verpleegkundig specialist als voorbeeld

Voor verpleegkundigen is de verpleegkundig specialist het duidelijkste voorbeeld van een artikel 14-register. De titel is beschermd en het register wordt beheerd via de beroepsvereniging (V&VN). Om erin te komen heb je doorgaans een afgeronde, geaccrediteerde masteropleiding nodig plus de vereiste werkervaring. Een belangrijk gevolg: verpleegkundig specialisten zijn voor een aantal handelingen zelfstandig bevoegd, iets wat een gewone verpleegkundige niet is.

Waarom dit onderscheid uitmaakt

Voor jou op de werkvloer betekent het verschil tussen artikel 3 en artikel 14 vooral iets voor je bevoegdheid en je titel. Een beschermde specialistentitel mag je niet voeren zonder inschrijving, en een werkgever of patiënt mag ervan uitgaan dat de titel klopt. Ook specialisten moeten hun registratie onderhouden, met herregistratie-eisen die per register verschillen.

Titel behouden, net als bij een basisberoep

Een specialistentitel krijg je niet voor het leven. Ook een artikel 14-register kent herregistratie, zodat je aantoonbaar bij blijft in je specialisme. De eisen daarvoor liggen bij het register zelf en verschillen per specialisme: soms draait het om werkervaring binnen het vakgebied, soms om bij- en nascholing en soms om een combinatie. Voor de verpleegkundig specialist bestaat er bijvoorbeeld een eigen herregistratieprocedure die losstaat van de gewone verpleegkundige registratie. Sta je in twee registers, dan heb je dus met twee sets eisen te maken. Het is verstandig om beide data en voorwaarden apart bij te houden, zodat je niet ongemerkt een van beide laat verlopen.

Waar je de actuele eisen vindt

De precieze opleidings- en registratie-eisen liggen niet in artikel 14 zelf, maar in de regels van het betrokken register. Wil je weten wat voor jouw specialisme geldt, kijk dan bij het BIG-register en bij je eigen beroepsvereniging. Zij houden de actuele voorwaarden bij, inclusief wat je moet doen om je titel te behouden en welke scholing daarvoor meetelt.

Een specialistentitel uit artikel 14 mag je pas voeren als je in het bijbehorende register staat ingeschreven.

Veelgestelde vragen

Wat regelt artikel 14 van de Wet BIG?

Artikel 14 maakt het mogelijk dat een beroepsvereniging een erkend specialistenregister instelt met een wettelijk beschermde specialistentitel, zoals de verpleegkundig specialist.

Is een verpleegkundig specialist zelfstandig bevoegd?

Voor een aantal voorbehouden handelingen wel, binnen het eigen deskundigheidsgebied. Dat is een belangrijk verschil met de gewone verpleegkundige, die meestal in opdracht werkt.

Wat is het verschil tussen artikel 3 en artikel 14?

Artikel 3 regelt de basisberoepen met een beschermde beroepstitel. Artikel 14 gaat over specialismen daarbovenop, met een aparte beschermde specialistentitel en een eigen register.

Marjolein Sanders
jurist gezondheidsrecht
Marjolein Sanders

Marjolein legt de Wet BIG uit in gewone taal. Ze werkte jaren als adviseur gezondheidsrecht en ergert zich aan pagina's die wel de wetsartikelen citeren maar nooit uitleggen wat het voor jou op de werkvloer betekent.

marjolein@relias.nl · Meer van Marjolein Sanders →