De titel psycholoog is op zichzelf niet beschermd en geeft geen BIG-registratie. De gezondheidszorgpsycholoog (GZ-psycholoog) is wel een beschermd BIG-beroep. Alleen wie de aparte opleiding tot GZ-psycholoog heeft afgerond, staat in het BIG-register en herregistreert daar elke vijf jaar.
Rond psychologen bestaat veel verwarring over het BIG-register, en dat is niet zo gek. Het woord psycholoog en de wettelijk beschermde titels lopen in het spraakgebruik door elkaar. Ik haal ze uit elkaar, want juist bij het kiezen van een behandelaar maakt dat verschil.
De titel psycholoog is niet beschermd
Laat ik met de belangrijkste nuance beginnen: psycholoog is op zichzelf geen beschermde titel onder de Wet BIG. Iemand die psychologie heeft gestudeerd, of zelfs zonder afgeronde opleiding, kan zich in principe psycholoog noemen. Die titel alleen zegt dus niets over een BIG-registratie of over het tuchtrecht.
Dat verklaart waarom je nooit iemand puur als psycholoog in het BIG-register vindt. Het register kent dat beroep niet als zodanig. Wat het register wel kent, zijn de wettelijk geregelde varianten.
De gezondheidszorgpsycholoog is wel een BIG-beroep
De echte BIG-titel is die van gezondheidszorgpsycholoog, vaak afgekort tot GZ-psycholoog. Dat is een van de artikel 3-beroepen. Alleen wie de aparte, erkende postmasteropleiding tot GZ-psycholoog heeft afgerond, mag die titel voeren en staat in het BIG-register. Daarmee val je ook onder het tuchtrecht van het Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg.
De basisopleiding psychologie aan de universiteit leidt dus niet vanzelf tot een BIG-registratie. Er komt een apart opleidingstraject overheen. Naast de GZ-psycholoog kent de Wet BIG ook de psychotherapeut als beschermd beroep, en er bestaan specialistische vervolgtitels zoals de klinisch psycholoog.
Herregistratie elke vijf jaar
Ben je eenmaal ingeschreven als GZ-psycholoog, dan is dat niet voor het leven. Net als bij andere BIG-beroepen herregistreer je elke vijf jaar. Voor de GZ-psycholoog geldt daarbij vooral een werkervaringseis: je toont aan dat je in die vijf jaar voldoende uren binnen het vakgebied hebt gewerkt.
Haal je die urennorm niet, dan is er, net als bij andere beroepen, meestal een scholingsroute om je registratie te behouden. De precieze urennorm en voorwaarden kun je het beste per situatie nakijken, want ze kunnen worden aangepast.
Waarom dit onderscheid ertoe doet
Voor patiënten en werkgevers is dit onderscheid belangrijk. Een BIG-registratie als GZ-psycholoog betekent dat iemand aan wettelijke opleidings- en kwaliteitseisen voldoet en onder tuchtrecht valt. Een algemene aanduiding als psycholoog biedt die garantie niet. Wil je zeker weten of je behandelaar BIG-geregistreerd is, dan kun je dat zelf gratis controleren in het openbare BIG-register.
Ook voor de vergoeding van zorg kan het onderscheid meespelen, omdat de inzet van een BIG-geregistreerde behandelaar vaak onderdeel is van de eisen die verzekeraars en verwijzers stellen. Ik zeg er wel bij dat de precieze voorwaarden per situatie verschillen, dus laat je daarover altijd door je zorgverlener of verzekeraar informeren in plaats van af te gaan op algemene aannames.
Kort samengevat voor jou
- Psycholoog is geen beschermde titel en geeft geen BIG-registratie.
- Gezondheidszorgpsycholoog is een beschermd BIG-beroep met een eigen opleiding.
- Herregistratie volgt elke vijf jaar, vooral via een werkervaringseis.
- Controleren kan altijd via het openbare BIG-register.
Twijfel je over je eigen opleiding of registratieplicht, kijk dan op de website van het BIG-register of vraag het na bij je beroepsvereniging. Dan weet je zeker welke titel en welke verplichtingen op jouw situatie van toepassing zijn.
Psycholoog mag bijna iedereen zich noemen. Gezondheidszorgpsycholoog niet: die titel hoort bij een BIG-registratie.
Veelgestelde vragen
Is elke psycholoog BIG-geregistreerd?
Nee. De titel psycholoog is niet beschermd en geeft geen BIG-registratie. Alleen de gezondheidszorgpsycholoog (GZ-psycholoog) en de psychotherapeut zijn beschermde BIG-beroepen.
Wat is het verschil tussen een psycholoog en een GZ-psycholoog?
Psycholoog mag vrijwel iedereen zich noemen. Gezondheidszorgpsycholoog is een beschermde BIG-titel na een aparte postmasteropleiding, met tuchtrecht en herregistratie.
Hoe controleer ik of mijn psycholoog BIG-geregistreerd is?
Dat kun je gratis en zelf nakijken in het openbare BIG-register. Je zoekt daar op naam en ziet of iemand als GZ-psycholoog of psychotherapeut staat ingeschreven.