week 44 · elke week nieuwe artikeleneditie 2026.44
Reliashelder over bevoegdheid, bekwaamheid en scholing in de zorg
Tuchtrecht & toezicht

Beroepsverbod voor verpleegkundige na alcoholverslaving: wat de tuchtzaak leert

Peter van Dijk
Peter van Dijkjurist gezondheidsrecht · expert tuchtrecht & toezicht
Lege gang van een ziekenhuisafdeling in zacht daglicht

Een verpleegkundige die als anesthesiemedewerker werkte, is uit het BIG-register doorgehaald en mag niet meer in de zorg werken. Het Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg in ‘s-Hertogenbosch besliste dat op 10 juni 2026, op een klacht en een voordracht van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Skipr berichtte erover als zaak van ernstig alcoholmisbruik. Wie de twee uitspraken zelf leest, ziet meer dan een verslaving. De zaak laat zien hoe ver het tuchtrecht reikt buiten je dienst, waarom de inspectie twee procedures tegelijk start en waarom een beroepsverbod verder gaat dan een doorhaling. Het college publiceerde de beslissingen zonder namen, en zo behandelen wij ze hier ook.

Wat er in de uitspraken staat

De verpleegkundige was sinds 2021 bekend bij de inspectie. Zijn toenmalige werkgever, een ziekenhuis, meldde dat hij medicatie die onder de Opiumwet valt had meegenomen, en kort na een dienst werd hij met een alcoholpromillage van 1,18 aangehouden in het verkeer. Hij werd op staande voet ontslagen en ging daarna als zzp’er verder in de zorg. Voor het wegnemen van de medicatie werd hij in 2024 strafrechtelijk veroordeeld, maar daartegen liep nog hoger beroep.

In 2024 volgde een melding van het Openbaar Ministerie. In zijn vrije tijd was hij als burgerhulpverlener bij noodsituaties op straat verschenen, met een ziekenhuispas, een medische tas en in een auto met zwaailicht. Daar legde hij onder meer een infuus aan en bracht hij een mayotube in, zonder dat er een arts bij was. Ambulancepersoneel moest hem bij een reanimatie wegsturen. De politie rook bij meerdere contacten alcohol, en bij een gesprek met de inspectie in oktober 2025 gaf hij zelf aan te hebben gedronken. In november 2025 legde de IGJ hem een last tot onmiddellijke onthouding van de beroepsactiviteiten op, kortweg LOOB.

Gedrag buiten je dienst telt ook

De verpleegkundige voerde aan dat hij nooit onder invloed op de werkvloer had gestaan en dat collega’s niet hadden geklaagd. Het college ging daar niet in mee. In de uitspraak op de klacht staat dat gedrag in de privésfeer tuchtrechtelijk getoetst kan worden als het gevaar voor patiënten kan opleveren of het vertrouwen in het beroep ernstig schaadt. Dat is de zogenoemde tweede tuchtnorm uit de Wet BIG, die naast het handelen tegenover een patiënt bestaat.

Het college toetste daarbij aan de beroepscode voor verpleegkundigen en verzorgenden (de versie van 2015, die gold ten tijde van de feiten). Het noemde onder meer de plicht om de grenzen van je deskundigheid te kennen, aanspreekbaar te zijn op je handelen, goed voor jezelf te zorgen en de geloofwaardigheid van de beroepsgroep te bewaken. Een infuus aanleggen of een mayotube inbrengen doet een verpleegkundige onder verantwoordelijkheid van een arts, en die was er niet. De samenleving moet erop kunnen vertrouwen, schrijft het college, dat verpleegkundigen zich juist presenteren en buiten hun beroep geen handelingen verrichten die daar niet bij horen. Hoe het tuchtrecht voor jouw beroepsgroep in het algemeen werkt, lees je in tuchtrecht voor de verpleegkundige.

Twee procedures, twee vragen

De IGJ diende tegelijk een tuchtklacht en een voordracht in. Die twee lopen naast elkaar, maar beantwoorden een andere vraag.

  • De tuchtklacht gaat over verwijtbaar handelen. Heeft de zorgverlener gedaan wat een behoorlijk beroepsbeoefenaar niet doet? Het antwoord kan leiden tot een maatregel uit artikel 48 van de Wet BIG, van waarschuwing tot doorhaling.
  • De voordracht gaat over geschiktheid. Volgens artikel 79 van de Wet BIG kan het college iemand uit het register halen of alleen onder bijzondere waarborgen laten werken als hij door zijn gezondheid of door een gewoonte van drank- of middelenmisbruik de geschiktheid voor het beroep mist. Dat is geen straf maar bescherming van toekomstige patiënten.

In de uitspraak op de voordracht stelde het college vast dat er sprake was van een hardnekkige verslaving, mede omdat de rechter een zorgmachtiging voor verplichte zorg had afgegeven. Dat hij volgens eigen zeggen niet onder invloed werkte, maakte de verslaving niet minder ernstig. Ook zonder klachten van collega’s zag het college een risico voor kwetsbare patiënten.

Dat het strafrechtelijke hoger beroep nog liep, hield het college niet tegen. Het tuchtcollege beoordeelt zelf de feiten die voor de beroepsuitoefening tellen. Hoe die sporen zich tot elkaar verhouden, staat in ons stuk over strafzaak en tuchtzaak naast elkaar.

Doorhaling, beroepsverbod en LOOB naast elkaar

In deze zaak kwamen drie zwaarwegende middelen samen. Ze lijken op elkaar, maar werken verschillend.

Maatregel Wie legt hem op Wat het betekent
LOOB (artikel 85a Wet BIG) De inspectie Je moet direct stoppen met werken in je beroep. De last vervalt na acht weken, tenzij de inspectie binnen die tijd een klacht of voordracht indient. Dan blijft hij gelden tot het tuchtcollege uitspraak doet.
Doorhaling (artikel 48, eerste lid) Het tuchtcollege Je inschrijving in het BIG-register vervalt en daarmee de bevoegdheden die eraan vastzitten. Hij wordt pas uitgevoerd als de beslissing onherroepelijk is.
Beroepsverbod (artikel 48, tweede lid) Het tuchtcollege, naast een doorhaling Een verbod op beroepsmatig handelen in de individuele gezondheidszorg. Dat raakt dus ook werk waarvoor geen BIG-registratie nodig is. Het college kan het beperken tot bepaalde patiëntgroepen.

Het college koos hier voor een algeheel verbod, omdat het geen vertrouwen had dat een beperkt verbod de zorg genoeg zou beschermen. Volgens het college verkeren alle patiënten in meer of mindere mate in een kwetsbare positie tegenover hun zorgverlener. Het verbod gaat bovendien direct in, wat de wet toestaat als de bescherming van de zorg dat vraagt. In de voordrachtzaak schorste het college daarnaast als voorlopige voorziening zijn bevoegdheden tot de doorhaling onherroepelijk is. Zonder die stappen had hij tot het einde van een eventueel beroep gewoon kunnen blijven werken.

Let op het verschil met een administratieve doorhaling. Wie de herregistratie mist, wordt ook doorgehaald, maar kan na opnieuw voldoen aan de eisen weer worden ingeschreven. Bij een tuchtrechtelijke doorhaling ligt dat anders. Het college paste op 1 september 2026 de beslissing nog aan, zodat ook vaststaat dat hij het recht op herinschrijving mist voor het geval hij bij het onherroepelijk worden van de uitspraak niet meer ingeschreven staat.

Wat de zaak leert

De doorslag gaf niet alleen de verslaving zelf, maar de manier waarop de verpleegkundige ermee omging. Het college woog zwaar mee dat hij behandelingen steeds had afgebroken, niet verscheen bij een expertiseonderzoek dat de inspectie had laten doen en het rapport daarvan afschermde. Ook toonde hij volgens het college weinig inzicht in de risico’s voor patiënten. Een tijdelijke maatregel of werken met bijzondere waarborgen kwam daardoor niet in beeld.

Dat zegt iets over de omgekeerde situatie. De Wet BIG kent lichtere routes, zoals voorwaarden bij je beroepsuitoefening of werken onder waarborgen. Die liggen vooral open voor wie open is over het probleem, hulp aanvaardt en zich aan afspraken houdt. Merk je bij jezelf of een collega dat alcohol of middelen het werk raken, dan zijn de bedrijfsarts en je leidinggevende de gebruikelijke eerste gesprekspartners. Een zorgaanbieder heeft daarnaast een meldplicht bij de inspectie als hij de samenwerking met een zorgverlener beëindigt wegens ernstig disfunctioneren.

Het college besloot de uitspraak te laten publiceren in vaktijdschriften voor verpleegkundigen en anesthesiemedewerkers, zodat anderen ervan kunnen leren. Wie zelf zo’n uitspraak wil nalezen, vindt hulp in uitspraken in het tuchtrecht lezen en begrijpen.

Peter van Dijk
jurist gezondheidsrecht
Peter van Dijk

Peter volgt het tuchtrecht en het toezicht van de Inspectie op de voet. Hij legt rustig uit hoe een klacht of tuchtzaak verloopt en wat het betekent voor je BIG-registratie, zonder onnodig alarmisme.

peter@relias.nl · Meer van Peter van Dijk →