week 47 · elke week nieuwe artikeleneditie 2026.47
Reliashelder over bevoegdheid, bekwaamheid en scholing in de zorg
Bevoegd & bekwaam

Belgische Orde: verpleegkundige mag geen botox injecteren, en hoe zit dat hier?

Karin de Vries
Karin de Vriesverpleegkundige en praktijkopleider · expert bevoegd & bekwaam
Injectiespuit en handschoenen op een behandeltafel in een kliniek

In België mag een verpleegkundige geen botoxinjectie geven, ook niet in opdracht van een arts. Dat staat in een nieuw advies van de Nationale Raad van de Orde der artsen van 26 oktober 2026, waar Artsenkrant op 29 oktober over berichtte. Op 22 oktober schreven we over de Nederlandse kant van dezelfde vraag in ons stuk over botox en fillers en de Wet BIG. Nu de Belgische uitspraak er ligt, zie je hoe verschillend twee buurlanden dezelfde handeling regelen, en waarom dat voor jou uitmaakt als je over de grens werkt.

Wat de Belgische Orde zegt

De Nationale Raad schrijft dat hij herhaaldelijk vragen krijgt over verpleegkundigen die esthetische handelingen uitvoeren zonder therapeutisch of reconstructief doel. Zijn antwoord in advies a173012 is helder. Een verpleegkundige is niet bevoegd om de handelingen uit te voeren die vallen onder de Belgische wet van 23 mei 2013 over niet-heelkundige esthetische geneeskunde en esthetische heelkunde. En omdat de verpleegkundige die bevoegdheid niet heeft, mag een arts deze handelingen ook niet aan een verpleegkundige toevertrouwen.

De Raad baseert zich daarbij op artikel 2 en 3 van die wet van 2013, op artikel 23 en 46 van de gecoördineerde wet van 10 mei 2015 over de gezondheidszorgberoepen, en op het koninklijk besluit van 18 juni 1990 met de lijst van technische verpleegkundige verstrekkingen en de handelingen die een arts aan verpleegkundigen kan toevertrouwen. Het voorbeeld dat de Raad zelf geeft is kort: “Bijgevolg mag een verpleegkundige bijvoorbeeld geen botoxinjectie toedienen.” De Belgische minister van Volksgezondheid bevestigde die lezing van de wet op verzoek van de Raad.

Let op de afbakening. Het advies gaat alleen over esthetische handelingen zonder therapeutisch of reconstructief doel. Botulinetoxine die een arts inzet bij bijvoorbeeld een medische indicatie valt daar dus niet onder. Hoe die grens in de praktijk precies loopt, beschrijft het advies niet.

Hoe het in Nederland zit

In Nederland is het kader de Wet BIG, en die werkt anders. Injecteren is een voorbehouden handeling uit artikel 36. Zelfstandig bevoegd zijn onder meer artsen, physician assistants en aangewezen verpleegkundig specialisten binnen hun deskundigheidsgebied. Een verpleegkundige mag een voorbehouden handeling volgens artikel 35 uitvoeren in opdracht van een zelfstandig bevoegde, als zij redelijkerwijs mag aannemen dat ze bekwaam is en ze eventuele aanwijzingen opvolgt. Voor injecties is de verpleegkundige bovendien functioneel zelfstandig volgens het Besluit functionele zelfstandigheid, zodat de opdrachtgever geen toezicht hoeft te regelen.

Bij botox komt daar een tweede regel bij. Botulinetoxine is een UR-geneesmiddel, en het voorschrijven daarvan is ook voorbehouden. Een arts moet de cliënt dus beoordelen en het middel voorschrijven. Is dat gebeurd en heeft de arts de opdracht gegeven, dan kan een bekwame verpleegkundige in Nederland de injectie zetten. Of het om een cosmetische of een medische behandeling gaat, maakt voor die opbouw niet uit. Nederland kent geen aparte wet die esthetische injecties voorbehoudt aan bepaalde artsen, zoals België met de wet van 2013 wel doet.

Dezelfde handeling, een botoxinjectie voor rimpels in een kliniek, is dus in Nederland onder voorwaarden toegestaan voor een verpleegkundige en in België niet. Het verschil zit niet in de vraag hoe gevaarlijk de injectie is, maar in hoe elk land de esthetische geneeskunde heeft afgebakend. België heeft die als eigen domein van artsen met een specifieke kwalificatie geregeld, Nederland laat het over aan de algemene regels voor voorbehouden handelingen.

Wat dit betekent als je over de grens werkt

Voor de meeste verpleegkundigen in Nederland verandert er niets. Het Belgische advies geldt in België en heeft geen gevolgen voor de Wet BIG. Toch zijn er twee groepen voor wie het wel telt.

De eerste groep zijn verpleegkundigen die in een Belgische kliniek of bij een Belgische arts gaan werken, bijvoorbeeld in de grensstreek. Daar geldt de Belgische regelgeving, ook als je BIG-geregistreerd bent. Een opdracht van een Belgische arts om esthetische botox te injecteren mag je daar dus niet uitvoeren, en de arts mag die opdracht volgens de Orde ook niet geven. Je Nederlandse ervaring met dezelfde behandeling verandert daar niets aan.

De tweede groep zijn verpleegkundigen die in Nederland in de esthetische zorg werken en cliënten uit België behandelen, of klinieken met vestigingen aan beide kanten van de grens. Voor de behandeling in Nederland blijft de Wet BIG het kader. Voor alles wat in België gebeurt, ook een korte inval op een Belgische vestiging, geldt de Belgische regel. Wie in zo’n kliniek werkt, doet er goed aan per locatie na te gaan wie welke handeling uitvoert.

De Nederlandse voorwaarden blijven streng

Dat het in Nederland wel mag, betekent niet dat het makkelijk is. De voorwaarden uit de Wet BIG gelden volledig. Er moet een opdracht zijn van een zelfstandig bevoegde, de arts moet de cliënt hebben beoordeeld en het middel hebben voorgeschreven, en jij moet bekwaam zijn voor deze specifieke injectie. Werk je zonder recept of zonder echte opdracht, dan ben je in Nederland net zo goed in overtreding. De IGJ wees dit najaar nog op de risico’s van botox en fillers, zoals we in ons eerdere stuk beschreven. Hoe functionele zelfstandigheid bij injecties precies werkt, lees je in ons artikel over functionele zelfstandigheid.

Deze tekst is algemene uitleg en geen juridisch advies. Werk je in België of aan beide kanten van de grens, controleer dan je eigen situatie bij de bevoegde instanties of je werkgever.

Karin de Vries
verpleegkundige en praktijkopleider
Karin de Vries

Karin is verpleegkundige en begeleidt collega's bij voorbehouden en risicovolle handelingen. Ze weet uit de praktijk waar het verschil tussen bevoegd en bekwaam echt over gaat, en waar het misgaat.

karin@relias.nl · Meer van Karin de Vries →