Belgische ambulances mogen binnenkort patiënten rechtstreeks naar een Nederlandse spoedeisende hulp brengen. Een wijziging van de Benelux-regels maakt dat juridisch mogelijk, schreef minister Hermans (VWS) in antwoord op Kamervragen van D66-Kamerlid Marc Vervuurt. Skipr berichtte er op 5 november over. Nu mogen Belgische ambulances alleen naar ziekenhuizen op een Belgische erkenningslijst, en daar staat met Maastricht UMC+ maar één Nederlands ziekenhuis op.
Voor SEH-verpleegkundigen en ambulanceverpleegkundigen in de grensregio’s roept dat een vraag op die in het bericht niet aan bod komt. Wie staat er straks bij jouw SEH-ingang, wat mag die persoon en wat betekent dat voor de overdracht?
Wat er verandert
Met de aangepaste Benelux-beschikking kan de meldkamer, in overleg met het ziekenhuis, kiezen welk ziekenhuis het meest geschikt is voor de patiënt. Reistijd en de benodigde specialistische zorg zijn daarbij bepalend. Een Nederlandse ambulance mocht al wel patiënten naar een Belgische spoedeisende hulp brengen, en daar verandert niets aan.
Helemaal rond is het nog niet. Nederland en België moeten nog afspraken maken over de vergoeding van de ziekenhuiszorg. Nederland rekent meestal af met diagnose-behandelcombinaties, België werkt met vaste prijzen per behandeling. Daardoor kunnen Belgische verzekeraars bij een opname in Nederland ook kosten doorberekend krijgen voor vervolgzorg die niet rechtstreeks is verleend. VWS overlegt daarover met de Belgische federale overheidsdienst Volksgezondheid. Een ingangsdatum noemt het bericht niet.
Wie zit er in een Belgische ambulance?
Hier zit het grootste verschil met wat je in Nederland gewend bent. Een Nederlandse ambulance rijdt met een ambulanceverpleegkundige en een chauffeur. Een Belgische 112-ambulance wordt bemand door hulpverleners-ambulanciers. Dat zijn geen verpleegkundigen, maar hulpverleners met een opleiding van 160 uur en een beroepserkenning, volgens het overzicht van de Belgische spoedhulp op Wikipedia. Is er meer zorg nodig, dan stuurt de meldkamer een MUG, een mobiele urgentiegroep: een medisch team uit het ziekenhuis dat in een aparte wagen naar de patiënt komt.
Dat verschil is al langer bekend. Eerder berichtte Omroep Brabant dat Nederlands ambulancepersoneel meer zorg mag verlenen dan Belgisch personeel. Een Belgische ambulance die bij jouw SEH aankomt, heeft dus niet per se een verpleegkundige aan boord, en wat er onderweg is gedaan, kan minder zijn dan je van een Nederlandse rit verwacht.
Wie is bevoegd waarvoor?
De Benelux-beschikking over grensoverschrijdend spoedeisend ambulancevervoer, M (2009) 8, geeft hier een helder uitgangspunt. Artikel 6 zegt dat de interventieteams van beide landen bij een inzet over de grens enkel de activiteiten mogen verrichten waartoe ze in eigen land bevoegd zijn. Een Belgische ambulancier werkt in Nederland dus binnen de Belgische regels, en een Nederlandse ambulanceverpleegkundige in België binnen de Nederlandse. Artikel 5 stelt een ambulance die aan de eisen van het eigen land voldoet gelijk met een ambulance in het land waar hij rijdt.
Voor de Belgische hulpverlener betekent dat dat hij geen BIG-registratie nodig heeft om een patiënt bij jou af te leveren, maar ook dat hij geen handelingen mag doen die in België buiten zijn bevoegdheid vallen. Zodra de patiënt in jouw SEH is overgedragen, ligt de zorg bij het Nederlandse team, en dan gelden de gewone Nederlandse regels. Voorbehouden handelingen doe jij dan op basis van je eigen bevoegdheid en bekwaamheid, en de opdracht van een Nederlandse arts. Een opdracht of afspraak van de Belgische bemanning neemt die beoordeling niet over.
Werk je zelf als ambulanceverpleegkundige en rijd je naar België, dan blijft ook voor jou je Nederlandse bevoegdheid de maat. Wat er rond de ambulanceverpleegkundige verandert, staat in ons stuk over de visie van V&VN op de ambulancezorg.
Wat dit betekent voor de overdracht
De beschikking bevat een woordenlijst in vier talen voor iedereen die bij grensoverschrijdende spoedhulp betrokken is. De opstellers hielden dus rekening met verschillen in vaktaal. Let bij een Belgische overdracht vooral op drie dingen.
- Vraag na wat er onderweg feitelijk is gedaan en door wie, de ambulanciers of een MUG-team. Dat bepaalt wat je al mag aannemen over medicatie, infuus of monitoring.
- Zorg dat het Belgische ritverslag bij het dossier komt, zodat je collega’s later kunnen nagaan wat er voor de opname gebeurde.
- Kijk in de protocollen van je eigen ziekenhuis hoe jullie met buitenlandse overdrachten omgaan, en vraag na of die worden aangepast als de nieuwe regels ingaan.
Hoe het in België verder zit met verpleegkundige rollen, lees je in onze stukken over de verpleegkundig specialist in België en de Belgische basisverpleegkundige.