Een inspectie van de IGJ verloopt meestal via een bezoek van twee inspecteurs aan de zorgaanbieder. Ze voeren gesprekken met medewerkers, cliënten en het management, kijken mee in de praktijk en bekijken dossiers. Na afloop volgt eerst een conceptrapport waarop de zorgaanbieder mag reageren, en daarna een definitief rapport dat de inspectie publiceert.
Als de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) langskomt, roept dat op de werkvloer vaak spanning op. Dat is begrijpelijk, maar meestal onnodig. Een inspectiebezoek volgt een vast patroon, en als je weet hoe het loopt, blijkt het een stuk overzichtelijker. Hieronder de gebruikelijke gang van zaken.
Aangekondigd of onaangekondigd
Een inspectiebezoek kan van tevoren worden aangekondigd, maar de inspectie kan ook onaangekondigd komen. Bij een aangekondigd bezoek krijgt de zorgaanbieder een brief of telefoontje met uitleg over het doel en de opzet. De inspectie bepaalt of ze aankondigt, afhankelijk van wat ze wil toetsen. Een onaangekondigd bezoek geeft een beeld van de zorg zoals die op een gewone dag verloopt.
Wat er tijdens het bezoek gebeurt
Vaak komen er twee inspecteurs, en een bezoek duurt doorgaans een groot deel van de dag. Tijdens het bezoek doen de inspecteurs een paar dingen:
- Gesprekken voeren met zorgverleners, met cliënten of de cliëntenraad, met het management en met interne toezichthouders.
- Meekijken in de praktijk, waarbij ze observeren hoe medewerkers hun werk doen.
- Documenten en dossiers bekijken, zoals patiënten- of cliëntdossiers en het kwaliteitsbeleid.
De inspecteurs toetsen aan een toetsingskader of normenkader dat past bij de sector. Als medewerker kun je gevraagd worden iets uit te leggen over je werk. Antwoord dan rustig en eerlijk. De inspecteur wil zien hoe het echt gaat, niet je op een fout betrappen.
Hoe je je kunt voorbereiden
Voorbereiden hoeft geen toneelstuk te worden. Zorg dat je de basis op orde hebt: werk volgens de geldende protocollen, houd je dossiers bij, en weet waar het kwaliteitsbeleid van je organisatie te vinden is. Kun je uitleggen waarom je iets doet zoals je het doet, dan ben je al een heel eind. Overleg bij twijfel met je leidinggevende of kwaliteitsfunctionaris over wat er van jullie team wordt verwacht.
Het rapport na afloop
Na het bezoek maakt de inspectie eerst een conceptrapport met wat de inspecteurs hebben gezien en een voorlopige conclusie. De zorgaanbieder krijgt dit toegestuurd en mag reageren op feitelijke onjuistheden en op de bevindingen. Daarna volgt het definitieve rapport, dat de IGJ meestal openbaar maakt. Zijn er tekortkomingen, dan kan de inspectie vragen om verbetermaatregelen en die na verloop van tijd opnieuw controleren.
Waarom de inspectie langskomt
Een bezoek staat lang niet altijd los van een concrete aanleiding. Soms hoort het bij regulier toezicht op een sector, soms komt de inspectie naar aanleiding van een melding, een calamiteit of signalen die zijn binnengekomen. Er zijn ook themabezoeken, waarbij de IGJ een bepaald onderwerp, zoals medicatieveiligheid of personeelsinzet, bij meerdere aanbieders tegelijk onder de loep neemt. Weet je de aanleiding niet, dan mag je daar gerust naar vragen. De inspecteur legt doorgaans uit waar het bezoek over gaat.
Wat een inspectie niet is
Een inspectiebezoek is geen tuchtzaak en geen strafrechtelijk onderzoek. De inspectie richt zich op de kwaliteit en veiligheid van de zorg als geheel, niet op het straffen van een individuele medewerker. Kom je zaken tegen die niet kloppen, zie het bezoek dan vooral als een kans om te laten zien hoe jullie werken en om verbeterpunten helder te krijgen. Voor de precieze werkwijze per sector kun je terecht op de website van de IGJ.
Een inspectiebezoek is geen examen dat je kunt zakken, maar een momentopname waarin de inspecteur toetst of de zorg veilig en van goede kwaliteit is.
Veelgestelde vragen
Kondigt de IGJ een inspectie altijd aan?
Nee. De inspectie kan een bezoek aankondigen met een brief of telefoontje, maar kan ook onaangekondigd langskomen om een beeld te krijgen van de zorg op een gewone dag.
Met wie praten de inspecteurs tijdens een bezoek?
Meestal met zorgverleners, cliënten of de cliëntenraad, het management en interne toezichthouders. Daarnaast kijken ze mee in de praktijk en bekijken ze dossiers.
Wat gebeurt er met de uitkomsten van een inspectie?
De inspectie maakt eerst een conceptrapport waarop de zorgaanbieder mag reageren, en daarna een definitief rapport dat de IGJ doorgaans openbaar maakt.