De inspectie voor de gezondheidszorg, officieel de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), houdt toezicht op de kwaliteit en veiligheid van de zorg. Ze controleert of zorgaanbieders zich aan de wet houden, onderzoekt meldingen van incidenten en calamiteiten, en stimuleert instellingen om hun zorg te verbeteren.
Wie in de zorg werkt, hoort geregeld over ‘de inspectie’. Voluit gaat het om de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ), voor 2018 de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ). Maar wat doet die inspectie nu concreet? Het antwoord is minder mysterieus dan het soms lijkt: ze bewaakt of de zorg veilig en van goede kwaliteit is, en grijpt in als dat niet zo is.
Toezicht houden op de kwaliteit van zorg
De kerntaak van de inspectie is toezicht. Ze kijkt of zorgaanbieders, van ziekenhuizen en verpleeghuizen tot thuiszorg en huisartsen, zich houden aan de wettelijke eisen en aan de professionele standaarden. Belangrijke wetten daarbij zijn de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (WKKGZ) en de Wet BIG. Dat toezicht doet de inspectie via bezoeken, via onderzoek van gegevens en via gesprekken met het veld.
Meldingen en calamiteiten onderzoeken
Een groot deel van het werk komt binnen via meldingen. Zorgaanbieders zijn verplicht ernstige incidenten te melden, zoals een calamiteit waarbij een cliënt ernstig schade heeft opgelopen of is overleden, of geweld in de zorgrelatie. De inspectie beoordeelt zulke meldingen en kan besluiten om een onderzoek te starten. Ook signalen van medewerkers, patiënten en naasten kunnen aanleiding zijn om te kijken wat er aan de hand is.
Ingrijpen als het nodig is
Vindt de inspectie tekortkomingen, dan begint ze meestal met de zorgaanbieder te vragen om verbeteringen door te voeren. Gebeurt dat niet, of is de situatie ernstig, dan heeft de inspectie stevigere bevoegdheden. Ze kan een aanwijzing of een bevel geven, en in het uiterste geval maatregelen nemen die de zorgverlening raken. Ook kan de inspectie zelf een tuchtklacht indienen tegen een BIG-geregistreerde zorgverlener bij het Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg.
Kwaliteit stimuleren, niet alleen controleren
De inspectie is niet alleen bezig met controleren en corrigeren. Ze agendeert kwaliteit en veiligheid, deelt wat ze in de sector ziet, en stimuleert zorgaanbieders om zelf te verbeteren. Voor burgers is er het Landelijk Meldpunt Zorg, waar mensen met vragen of klachten over de kwaliteit van zorg terechtkunnen. Zo werkt de inspectie zowel aan het voorkomen als aan het aanpakken van problemen.
Openbaar en navolgbaar
Een deel van het werk van de inspectie is bewust zichtbaar. Veel rapporten van inspectiebezoeken en onderzoeken worden gepubliceerd, zodat patiënten, cliënten en het publiek kunnen zien hoe het toezicht verloopt en wat er van zorgaanbieders wordt verwacht. Die openbaarheid heeft ook een preventief effect: aanbieders weten dat bevindingen naar buiten komen. Voor jou kan zo’n rapport nuttig zijn om te zien welke verbeterpunten er bij jouw organisatie of in jouw sector spelen.
Wat dit voor jou betekent
Voor jou als zorgprofessional betekent dit vooral dat de basis op orde moet zijn: werken volgens protocollen, dossiers bijhouden en incidenten netjes melden binnen je organisatie. De inspectie is geen tegenstander, maar een toezichthouder die dezelfde uitkomst wil als jij, namelijk goede en veilige zorg. Twijfel je of iets gemeld moet worden of hoe je iets moet aanpakken, overleg dan met je leidinggevende of kwaliteitsfunctionaris, of raadpleeg de actuele informatie op de website van de IGJ zelf.
Het werk van de inspectie draait om één vraag: krijgt de patiënt zorg die veilig en van goede kwaliteit is?
Veelgestelde vragen
Hoe heet de inspectie voor de gezondheidszorg officieel?
Officieel heet ze de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Tot 2018 was de naam Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ).
Wat zijn de belangrijkste taken van de inspectie?
Toezicht houden op de kwaliteit en veiligheid van zorg, meldingen van incidenten en calamiteiten onderzoeken, ingrijpen bij tekortkomingen en zorgaanbieders stimuleren te verbeteren.
Kan de inspectie een zorgverlener voor het tuchtcollege brengen?
Ja. De inspectie kan zelf een tuchtklacht indienen tegen een BIG-geregistreerde zorgverlener bij het Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg.