Na de ggz maakt ook de ouderenzorg zich zorgen over het aantal opleidingsplaatsen voor gz-psychologen. Ouderenzorgorganisatie Kwadrant en brancheorganisatie ActiZ zeggen dat de sector daardoor slechter kan omgaan met de vergrijzing en met zorg die steeds vaker thuis wordt geleverd, meldde Skipr op 6 oktober 2026. Het Capaciteitsorgaan adviseert het ministerie van VWS om 1240 opleidingsplaatsen per jaar te financieren. Minister Sterk besloot voor komend jaar 691 plaatsen publiek te financieren.
Voor wie gz-psycholoog wil worden, is dat getal geen abstracte beleidskwestie. Zonder opleidingsplaats is er geen BIG-registratie, en zonder BIG-registratie geen beschermde titel. Hieronder hoe die route loopt en wat minder plaatsen ervoor betekenen.
De route naar een BIG-registratie als gz-psycholoog
De titel psycholoog is niet beschermd, de titel gezondheidszorgpsycholoog wel. Artikel 3 van de Wet BIG noemt de gezondheidszorgpsycholoog als een van de beroepen met een eigen register. Het verschil met andere psychologen leggen we uit in BIG-registratie voor psychologen.
De weg naar die registratie bestaat uit een paar vaste stappen.
- Je rondt een masteropleiding psychologie af.
- Je volgt de postmaster opleiding tot gz-psycholoog. Volgens het NIP duurt die twee jaar en combineert ze praktijkopleiding met theorie. Ze kan ook in deeltijd.
- Na het diploma laat je je inschrijven in het BIG-register als gezondheidszorgpsycholoog. Vanaf dat moment mag je de titel voeren en val je onder het tuchtrecht van de Wet BIG.
- Elke vijf jaar herregistreer je, met een werkervaringseis van 3120 uur in die periode. Hoe dat werkt, staat in BIG-herregistratie voor de gz-psycholoog.
De tweede stap is waar het nu om draait. Het praktijkdeel volg je bij een zorgorganisatie die een opleidingsplaats heeft, en het aantal plaatsen dat de overheid financiert bepaalt in grote lijnen hoeveel psychologen per jaar aan die opleiding kunnen beginnen.
Waarom de minister minder plaatsen financiert
Het Capaciteitsorgaan adviseert jaarlijks over het aantal benodigde opleidingsplaatsen in de zorg. Op 22 mei 2026 meldde de Rijksoverheid dat minister Sterk die adviezen zoveel mogelijk volgt, maar voor de gz-psycholoog niet. Het ministerie noemt drie redenen.
- Het neemt het demografische scenario van het Capaciteitsorgaan als uitgangspunt en niet het voorkeursscenario.
- In het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) is afgesproken dat masterpsychologen een deel van de taken van gz-psychologen overnemen.
- Gz-psychologen verlaten volgens het ministerie regelmatig de gespecialiseerde instellingen om in een zelfstandige praktijk te gaan werken.
Het besluit leverde veel kritiek op. In juni 2026 nam de Tweede Kamer een motie aan die vraagt het aantal plaatsen voor 2027 gelijk te trekken met het advies van 1240. Uit het bericht van Skipr van 6 oktober blijkt dat de financiering voor komend jaar nog op 691 plaatsen staat.
Wat de ouderenzorg vreest
In de ouderenzorg ziet de gz-psycholoog ouderen met een steeds complexere zorgvraag, in de huizen en daarbuiten, en ondersteunt hij ook zorgteams en mantelzorgers. Arjo Kamp van Kwadrant zegt tegen ActiZ dat zijn organisatie eigenlijk drie gz-psychologen per jaar zou moeten opleiden om de formatie op peil te houden, en dat dat nu al niet lukt. Het blijft bij een of twee. Of zoals hij het zegt, “Opleiden is voor ons geen extraatje.”
Een gz-psycholoog in de organisatie zegt in hetzelfde stuk dat gedragskundige expertise ook preventief werkt, omdat tijdig ingrijpen soms zwaardere zorg kan voorkomen. Wij vinden dat een punt dat in de discussie te weinig wordt gemaakt. Een opleidingsplaats in de ouderenzorg levert niet alleen een psycholoog op, maar ook steun voor de verzorgenden en verpleegkundigen die dag in dag uit met complex gedrag werken.
Wat dit betekent als je gz-psycholoog wilt worden
Minder gefinancierde plaatsen betekent dat meer masterpsychologen dingen naar dezelfde plekken. Wie de opleiding wil volgen, heeft in de praktijk een werkgever met een opleidingsplaats nodig. Een paar dingen zijn goed om te weten.
- Werk je als masterpsycholoog, dan sta je niet in het BIG-register en mag je de titel gezondheidszorgpsycholoog niet voeren, ook niet als je het werk deels al doet.
- De afspraken uit het IZA en het AZWA gaan ervan uit dat masterpsychologen meer taken krijgen. Welke dat zijn en onder welke verantwoordelijkheid, verschilt per organisatie en per sector, dus vraag daar bij je werkgever naar.
- Het aantal plaatsen wordt jaarlijks opnieuw vastgesteld op basis van het advies van het Capaciteitsorgaan. Een besluit voor het ene jaar ligt niet automatisch vast voor de jaren daarna.
Ben je al gz-psycholoog, dan verandert er voor je eigen registratie niets. De werkervaringseis voor de herregistratie blijft gelijk, en het tuchtrecht geldt zoals het gold. Wat wel verandert is de werkdruk eromheen, en de vraag wie de komende jaren de nieuwe collega’s opleidt die de sector volgens Kwadrant en ActiZ zo hard nodig heeft.