Rechten en plichten onder de Wet BIG

De Wet BIG is er niet om zorgverleners dwars te zitten, maar om patienten te beschermen en duidelijk te maken wie wat mag. Als je in het BIG-register staat, krijg je daar rechten voor terug, maar neem je ook plichten op je. Het helpt om die twee als een geheel te zien: het een bestaat niet zonder het ander.

Je rechten als BIG-geregistreerde

Registratie in het BIG-register geeft je een aantal concrete rechten. De belangrijkste:

• Beschermde beroepstitel. Je mag een wettelijk beschermde titel voeren, zoals verpleegkundige of verzorgende in de individuele gezondheidszorg. Alleen wie geregistreerd staat, mag die titel gebruiken.
• Voorbehouden handelingen. Afhankelijk van je beroep mag je bepaalde voorbehouden handelingen uitvoeren, zelfstandig of in opdracht.
• Erkenning van je bevoegdheid. Je registratie is voor werkgevers, collega’s en patienten een openbaar bewijs dat je aan de wettelijke eisen voldoet. Iedereen kan je registratie opzoeken in het openbare BIG-register.

Je plichten als BIG-geregistreerde

Tegenover die rechten staan verplichtingen die net zo bindend zijn:

• Deskundigheid bijhouden. Je zorgt dat je kennis en vaardigheden op peil blijven en handelt volgens de professionele standaard van je beroep.
• Op tijd herregistreren. Je registratie geldt voor een periode van vijf jaar. Wil je hem behouden, dan moet je op tijd herregistreren, meestal op basis van werkervaring of anders via scholing.
• Binnen je bekwaamheid blijven. Bevoegd zijn is niet genoeg; je voert alleen handelingen uit waar je ook echt bekwaam voor bent.
• Verantwoording afleggen. Je valt onder het tuchtrecht en kunt worden aangesproken op je handelen.

Het tuchtrecht hoort erbij

Een van de meest onderschatte gevolgen van een BIG-registratie is dat je onder het tuchtrecht valt. Het Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg beoordeelt of je hebt gehandeld zoals van een zorgvuldig beroepsbeoefenaar mag worden verwacht. Dat is geen reden voor angst, maar wel om je te realiseren dat je aanspreekbaar bent op je werk. Naast het tuchtrecht houdt de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) toezicht op de kwaliteit en veiligheid van zorg.

Wat dit op de werkvloer betekent

In de dagelijkse praktijk merk je deze rechten en plichten vooral op momenten van twijfel. Mag ik deze handeling doen? Ben ik hier bekwaam voor? Loopt mijn registratie nog? Dat zijn precies de vragen waar de Wet BIG antwoord op geeft. Wie zijn registratie serieus neemt, houdt zijn scholing bij, controleert af en toe zijn gegevens in Mijn BIG-register en durft nee te zeggen tegen een handeling waar hij niet bekwaam voor is.

Kort samengevat

Rechten en plichten onder de Wet BIG zijn onlosmakelijk verbonden. De titel en de bevoegdheden zijn de kant die je graag ziet; het bijhouden van je deskundigheid, tijdig herregistreren en het tuchtrecht zijn de keerzijde. Samen zorgen ze ervoor dat een BIG-registratie iets waard is, voor jou en voor de patient.

Een laatste tip uit de praktijk: behandel je registratie als iets levends dat je af en toe nakijkt, niet als een papiertje dat je eenmalig regelt. Controleer periodiek je gegevens in Mijn BIG-register, houd bij wanneer je herregistratieperiode afloopt en bewaar bewijs van scholing en gewerkte uren. Dat kost weinig moeite en voorkomt dat je op het verkeerde moment ontdekt dat er iets niet klopt. Je rechten blijven dan geldig en je plichten blijf je zichtbaar nakomen.

Een BIG-registratie is geen diploma dat je in een la legt. Het is een doorlopende afspraak: je mag meer, maar je bent ook aanspreekbaar op meer.

Veelgestelde vragen