Het Wilhelmina Ziekenhuis Assen heeft operaties moeten verplaatsen omdat er niet altijd op tijd steriele instrumenten waren. Dat meldt Skipr op basis van antwoorden van het ziekenhuis aan RTV Drenthe. Het ziekenhuis heeft de reiniging en sterilisatie in juni 2026 uitbesteed aan SteriNoord in Groningen. Sindsdien gaat het in de logistiek soms mis. Voor wie op een operatiekamer of een afdeling sterilisatie werkt, roept dat een praktische vraag op. Als er iets misgaat met instrumenten, wie is dan waarvoor verantwoordelijk?
Wat er in Assen gebeurde
Volgens het ziekenhuis wordt voor iedere operatie gecontroleerd of de benodigde instrumentensets beschikbaar en in orde zijn. Als dat niet zo is, gaat de operatie niet door. Het ziekenhuis zegt geen enkel risico te nemen. Patiënten moesten daardoor op een ander moment worden geopereerd, wat het ziekenhuis zelf uiterst vervelend noemt. SteriNoord bevestigt het verhaal en zegt dat er aan de processen wordt gewerkt.
Belangrijk om te zien is wat hier niet gebeurde. Er is niet geopereerd met instrumenten waarvan niet vaststond dat ze in orde waren. De controle voor de operatie deed precies waarvoor ze bedoeld is.
Twee wetten, twee soorten verantwoordelijkheid
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd noemt de Wkkgz en de Wet BIG de belangrijkste wettelijke kaders voor de veilige toepassing van medische technologie. Die twee wetten verdelen de verantwoordelijkheid op een manier die in deze zaak goed zichtbaar wordt.
De Wkkgz richt zich op de zorgaanbieder. Die moet goede zorg leveren en de zorg zo organiseren dat dat ook lukt, met de juiste mensen en de juiste middelen. Kiest een ziekenhuis ervoor om sterilisatie uit te besteden, dan blijft het ziekenhuis verantwoordelijk voor de zorg aan zijn patiënten. De afspraken met de leverancier, over levertijden, kwaliteit en wat er gebeurt als een set niet op tijd komt, zijn dus een zaak van het ziekenhuis. Volgens de inspectie houdt zij toezicht op de hele keten, van toelating van een medisch hulpmiddel tot het veilige gebruik ervan door zorgverleners.
De Wet BIG richt zich op de individuele zorgverlener. De operateur en het operatieteam zijn verantwoordelijk voor wat er tijdens de ingreep gebeurt, en dus ook voor de beslissing om niet te beginnen als het instrumentarium niet in orde is. Dat is ook wat het ziekenhuis in Assen beschrijft, een set waarvan niet vaststaat dat hij in orde is, wordt niet gebruikt. Die professionele afweging kan geen leverancier van je overnemen.
Incident of calamiteit
Een uitgestelde operatie is vervelend voor een patiënt, maar het is niet vanzelf een calamiteit. De Wkkgz noemt een calamiteit een niet-beoogde of onverwachte gebeurtenis die betrekking heeft op de kwaliteit van de zorg en die tot de dood of een ernstig schadelijk gevolg voor een patiënt heeft geleid. Zo’n gebeurtenis meldt de zorgaanbieder bij de inspectie. Wie in die meldketen welke rol heeft, lees je in ons stuk over calamiteiten melden.
Leidt het tekort aan instrumenten niet tot schade, dan is het een incident dat je intern meldt. Elke zorgaanbieder moet daarvoor een procedure hebben. Juist die meldingen laten een ziekenhuis zien of een probleem bij een leverancier incidenteel is of structureel. Ook als het uitstel goed werd opgevangen, is een melding dus zinvol.
Wat je hier als zorgprofessional aan hebt
Wij vinden de reactie van het ziekenhuis in Assen eigenlijk een geruststellend voorbeeld. Liever een operatie verplaatst dan een gok met een set waarvan je niet zeker bent. Tegelijk laat het zien dat uitbesteden de verantwoordelijkheid niet verplaatst, alleen het werk. Werk je op een operatiekamer, dan is de controle voor de ingreep jouw vangnet, en een melding is de manier om te zorgen dat het probleem bij de juiste partij terechtkomt. Hoe meldingen in de zorg verder bij de inspectie terechtkomen, staat in ons overzicht over de inspectie.