De verzorgende IG valt niet onder de registratieplicht van de Wet BIG en staat dus niet in het BIG-register. Toch raakt de wet je wel: voorbehouden en risicovolle handelingen voer je uit in opdracht van een arts of verpleegkundige, en alleen als je daarvoor bekwaam bent. De regels over bekwaamheid en werken in opdracht gelden onverkort voor jou.
Rond de verzorgende IG bestaat veel verwarring over de Wet BIG. Sta je nu wel of niet in het BIG-register, en wat mag je eigenlijk? Het korte antwoord is dat je niet geregistreerd bent, maar dat de wet je werk toch stevig raakt. Ik leg hieronder uit hoe dat zit.
Sta je als verzorgende IG in het BIG-register
Nee. De verzorgende IG is geen beroep met een eigen registratie in het BIG-register. Je hebt dus geen BIG-nummer en de titel valt niet onder de titelbescherming van de Wet BIG op dezelfde manier als bij bijvoorbeeld verpleegkundigen. Dat leidt soms tot het misverstand dat de wet niet voor jou geldt, en dat klopt niet.
Hoe de Wet BIG je wél raakt
De Wet BIG regelt niet alleen wie geregistreerd is, maar ook hoe voorbehouden en risicovolle handelingen veilig worden uitgevoerd. Precies daar kom jij in beeld. Als verzorgende IG werk je onder de verantwoordelijkheid van een bevoegde beroepsbeoefenaar en voer je bepaalde handelingen uit in opdracht. De eisen die de wet aan zulke opdrachten stelt, gelden dus ook voor jouw werk.
Werken in opdracht: de voorwaarden
Een voorbehouden handeling doe je als verzorgende IG in opdracht van een zelfstandig bevoegde, zoals een arts of verpleegkundige. Voor zo’n opdracht gelden voorwaarden: de opdrachtgever moet ervan uit kunnen gaan dat je bekwaam bent, waar nodig aanwijzingen geven en toezicht en tussenkomst mogelijk maken. Zonder dat kader hoor je de handeling niet uit te voeren. Het is dus geen vrijblijvende afspraak maar een set voorwaarden die de patiënt beschermt.
Bekwaam zijn en blijven
Ook voor jou geldt het uitgangspunt onbekwaam maakt onbevoegd. Je mag een handeling alleen doen als je haar veilig kunt uitvoeren: je kent het doel, de techniek, de risico’s en wat je doet als er iets misgaat. Werkgevers en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) verwachten dat die bekwaamheid aantoonbaar is, meestal via scholing en een bekwaamheidsverklaring. Twijfel je, dan geef je het aan en doe je de handeling niet.
Wat je niet zomaar zelf mag doen
Voorbehouden handelingen mag je niet op eigen houtje verrichten. Zonder geldige opdracht en zonder aantoonbare bekwaamheid hoor je er vanaf te blijven, hoe druk het ook is op de afdeling. Ben je onzeker of een specifieke handeling binnen jouw ruimte valt, overleg dan met de verantwoordelijke arts of verpleegkundige of met je werkgever. Dat is geen zwakte, dat is precies werken zoals de Wet BIG het bedoelt.
Verzorgende IG en verpleegkundige: waar ligt de grens
Omdat verzorgenden IG en verpleegkundigen vaak zij aan zij werken, lopen de rollen in de beleving soms door elkaar. Toch is er een duidelijk verschil. De verpleegkundige staat in het BIG-register, heeft een beschermde titel en een eigen, ruimere bevoegdheid rond voorbehouden handelingen. De verzorgende IG staat daar niet in en werkt binnen een smaller kader, altijd gekoppeld aan een opdracht en aan aantoonbare bekwaamheid. Dat betekent niet dat jouw werk minder belangrijk is, maar wel dat je scherp moet zijn op wat binnen jouw ruimte valt en wat niet. Verandert je takenpakket, bijvoorbeeld doordat je nieuwe handelingen krijgt aangeleerd, zorg dan dat de opdracht en de bekwaamheidsverklaring daarop aansluiten. Zo blijf je aan de goede kant van de Wet BIG en weet iedereen op de afdeling waar hij aan toe is.
Geen BIG-registratie betekent niet dat de Wet BIG je niet raakt: je werkt in opdracht en moet voor elke handeling bekwaam zijn.
Veelgestelde vragen
Staat een verzorgende IG in het BIG-register?
Nee. De verzorgende IG is geen geregistreerd beroep in het BIG-register en heeft geen BIG-nummer. De Wet BIG raakt je werk toch, via de regels over werken in opdracht en bekwaamheid.
Mag een verzorgende IG voorbehouden handelingen doen?
Alleen in opdracht van een zelfstandig bevoegde, zoals een arts of verpleegkundige, en alleen als je er bekwaam voor bent. Op eigen houtje voorbehouden handelingen verrichten mag niet.
Wat als ik me niet bekwaam voel voor een handeling?
Dan voer je haar niet uit. Het uitgangspunt onbekwaam maakt onbevoegd geldt ook voor jou: geef het aan bij de opdrachtgever of je werkgever en laat je zo nodig eerst scholen.