De Wkkgz staat voor Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg. Ze bepaalt wat goede zorg is en regelt hoe een client een klacht kan indienen en laten beoordelen. De wet geldt sinds 1 januari 2016 voor vrijwel alle zorgaanbieders, van grote instellingen tot solistisch werkende zorgverleners.
De afkorting Wkkgz staat voor de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg. Het is een van de wetten die het dagelijkse werk in de zorg raken zonder dat je er vaak bewust bij stilstaat. Toch bepaalt deze wet mede waar jouw werkgever of jij als zorgverlener aan moet voldoen. Ik loop de hoofdlijnen rustig met je door.
Wat de Wkkgz regelt
De Wkkgz geldt sinds 1 januari 2016 en verving twee oudere wetten: de Kwaliteitswet zorginstellingen en de Wet klachtrecht clienten zorgsector. De wet bundelt daarmee twee dingen: eisen aan de kwaliteit van zorg, en de manier waarop clienten een klacht kunnen indienen en laten beoordelen.
De wet geldt breed. Niet alleen ziekenhuizen, verpleeghuizen en huisartsen vallen eronder, maar ook fysiotherapeuten, zorgaanbieders in de ggz en solistisch werkende zorgverleners. Ook aanbieders van alternatieve of aanvullende zorg vallen onder de wet. Zorg vanuit de Wmo en de jeugdhulp valt er grotendeels buiten; die kennen hun eigen regels.
Wat de wet onder goede zorg verstaat
De Wkkgz omschrijft goede zorg met een aantal kenmerken. Zorg moet veilig zijn, doeltreffend, doelmatig en clientgericht. Ze moet op tijd worden geleverd en zijn afgestemd op de reele behoefte van de client. Dat klinkt abstract, maar het komt neer op iets herkenbaars: de juiste zorg, op het juiste moment, afgestemd op wat deze persoon echt nodig heeft.
Voor jou op de werkvloer betekent dit dat je werkt volgens professionele standaarden en dat je werkgever de organisatie zo inricht dat goede zorg mogelijk is. Denk aan voldoende bekwaam personeel, werkbare protocollen en ruimte om aan de bel te trekken als iets niet veilig voelt.
Klachten en geschillen
Een belangrijk deel van de wet gaat over wat er gebeurt als een client ontevreden is. De Wkkgz vraagt elke zorgaanbieder om een klachtenregeling te hebben en een klachtenfunctionaris beschikbaar te stellen. Die functionaris helpt de client kosteloos om de klacht te bespreken en waar mogelijk op te lossen.
Lost dat het niet op, dan kan de client naar een onafhankelijke geschilleninstantie. Elke zorgaanbieder is verplicht bij zo’n erkende instantie aangesloten te zijn. De geschilleninstantie kan een bindende uitspraak doen en zo nodig een schadevergoeding toekennen. De precieze termijnen en de maximale vergoeding staan in de regeling; die kun je het beste bij de geschilleninstantie zelf nakijken, omdat ze kunnen wijzigen.
Meldplicht en vergewisplicht
De Wkkgz legt zorgaanbieders ook een aantal plichten op richting het toezicht. Er is een meldplicht bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Ernstige gebeurtenissen zoals een calamiteit, geweld in de zorgrelatie of het beeindigen van een arbeidsrelatie wegens ernstig disfunctioneren moeten worden gemeld.
Daarnaast is er de vergewisplicht. Voordat een zorgaanbieder iemand aanneemt of inhuurt, moet die nagaan of de nieuwe zorgverlener geschikt is. Dat betekent onder meer het arbeidsverleden checken en, waar relevant, het BIG-register raadplegen op eventuele maatregelen. Zo blijft informatie over disfunctioneren niet ongemerkt meeverhuizen naar een nieuwe werkplek.
Wat het voor jou betekent
Voor de meeste zorgverleners werkt de Wkkgz op de achtergrond. Je merkt haar vooral in de klachtenregeling van je organisatie en in de zorgvuldigheid rond het melden van incidenten. Goed om te weten: de wet is geen afrekeninstrument, maar draait om openheid en leren van wat misgaat. Wil je precies weten hoe jouw organisatie het heeft geregeld, kijk dan in het kwaliteitsbeleid of vraag het na bij je leidinggevende of de klachtenfunctionaris.
De Wkkgz vraagt niet om perfectie, maar om openheid: leren van wat misgaat en dat serieus met de client bespreken.
Veelgestelde vragen
Sinds wanneer geldt de Wkkgz?
De Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg geldt sinds 1 januari 2016. Ze verving de Kwaliteitswet zorginstellingen en de Wet klachtrecht clienten zorgsector.
Voor wie geldt de Wkkgz?
De wet geldt voor vrijwel alle zorgaanbieders: instellingen zoals ziekenhuizen en verpleeghuizen, maar ook huisartsen, fysiotherapeuten en solistisch werkende zorgverleners. Wmo- en jeugdhulp vallen er grotendeels buiten.
Wat is het verschil tussen de klachtenfunctionaris en de geschilleninstantie?
De klachtenfunctionaris helpt de client kosteloos om een klacht bij de zorgaanbieder te bespreken en op te lossen. Lukt dat niet, dan kan de client naar de onafhankelijke geschilleninstantie, die een bindende uitspraak kan doen en een schadevergoeding kan toekennen.