week 37 · elke week nieuwe artikeleneditie 2026.37
Reliashelder over bevoegdheid, bekwaamheid en scholing in de zorg
Wet BIG & registratie

BIG-registratie aanvragen zonder Nederlands diploma

Marjolein Sanders
Marjolein Sandersjurist gezondheidsrecht · expert wet big & registratie
BIG registratie aanvragen zonder Nederlands diploma
Het korte antwoord

Je kunt geen BIG-registratie krijgen zonder een erkend diploma. Heb je een buitenlands diploma, dan laat je dat eerst erkennen. Pas als je diploma gelijkwaardig is aan het Nederlandse, of je een verklaring van vakbekwaamheid hebt, kun je de registratie aanvragen bij het CIBG.

Laat ik met de kern beginnen: een BIG-registratie krijg je alleen met een geldig, erkend diploma voor een van de wettelijk geregelde beroepen. Wie zonder Nederlands diploma wil registreren, moet daarom eerst zijn buitenlandse diploma laten beoordelen. Volledig zonder diploma bestaat er geen route naar het BIG-register. Ik loop de stappen met je door.

Waarom een erkend diploma onmisbaar is

De Wet BIG koppelt registratie aan opleidingseisen. Je diploma mag alleen worden gebruikt als het inhoudelijk en qua niveau gelijkwaardig is aan de Nederlandse opleiding voor jouw beroep. Om dat vast te stellen, moet je diploma officieel worden erkend. Zonder die erkenning kan het CIBG, dat het BIG-register beheert, je aanvraag niet in behandeling nemen.

Dit voelt soms als een omweg, maar het is de kern van de bescherming die de Wet BIG biedt: patiënten moeten erop kunnen vertrouwen dat wie in het register staat, aantoonbaar op het juiste niveau is opgeleid.

Diploma uit de EU of EER

Kom je uit een land binnen de Europese Unie of de Europese Economische Ruimte, of uit Zwitserland, dan geldt vaak een soepeler procedure. In veel gevallen wordt je beroepskwalificatie automatisch of via een toets van je stukken erkend. In bijna alle situaties moet je wel aantonen dat je de Nederlandse taal voldoende beheerst.

Diploma van buiten de EU of EER

Heb je je diploma buiten de EU, EER of Zwitserland gehaald, dan is de route langer. Je vraagt dan een verklaring van vakbekwaamheid aan, die door het CIBG wordt beoordeeld. Vaak hoort daar een vakinhoudelijke toets bij, voor verpleegkundigen bijvoorbeeld een beroepsinhoudelijke toets die aantoont dat je op het eindniveau van de Nederlandse opleiding zit. Ook hier is voldoende beheersing van het Nederlands een vaste eis.

Pas nadat je die verklaring van vakbekwaamheid hebt gekregen, kun je de eigenlijke BIG-registratie aanvragen. Het is dus echt een aanloop in twee etappes.

Houd er rekening mee dat deze route tijd kost. Het beoordelen van je diploma, een eventuele toets en het regelen van je taalbewijs lopen niet in een paar weken rond. Ik raad mensen aan om vroeg te beginnen met het verzamelen van gewaarmerkte kopieën, vertalingen en bewijs van werkervaring, zodat je aanvraag in een keer compleet is. Een onvolledige aanvraag is de meest voorkomende reden voor vertraging.

Zo pak je het aan

In grote lijnen zet je deze stappen:

  • Bepaal je route. Het BIG-register heeft een advieswijzer waarmee je ziet welke procedure bij jouw diploma en herkomst past.
  • Laat je diploma erkennen. Verzamel je diploma’s, cijferlijsten en eventuele werkervaring en dien je aanvraag in bij het CIBG.
  • Toon je taalvaardigheid aan. Regel het vereiste bewijs van je beheersing van het Nederlands.
  • Vraag na erkenning de registratie aan. Met een gelijkwaardig erkend diploma of een verklaring van vakbekwaamheid dien je het verzoek tot inschrijving in.

Let op de actuele eisen

De precieze eisen, toetsen en doorlooptijden verschillen per beroep en per land van herkomst, en ze veranderen af en toe. Ga daarom niet af op verhalen van anderen, maar controleer je eigen situatie via de advieswijzer van het BIG-register. Bij twijfel is een gerichte vraag aan het CIBG sneller dan een aanvraag die je later moet aanvullen.

Zonder geldig, erkend diploma is er geen BIG-registratie mogelijk. De vraag is niet of je een diploma nodig hebt, maar of het jouwe erkend wordt.

Veelgestelde vragen

Kan ik BIG-registratie krijgen zonder enig diploma?

Nee. Voor een BIG-registratie is altijd een geldig, erkend diploma nodig voor het betreffende beroep. Zonder diploma of erkende gelijkwaardige kwalificatie is registratie niet mogelijk.

Wat is een verklaring van vakbekwaamheid?

Dat is een beoordeling door het CIBG voor mensen met een diploma van buiten de EU, EER of Zwitserland. Vaak hoort er een vakinhoudelijke toets bij. Met deze verklaring kun je vervolgens BIG-registratie aanvragen.

Moet ik Nederlands spreken voor een BIG-registratie?

In vrijwel alle situaties moet je aantonen dat je de Nederlandse taal op het vereiste niveau beheerst. Dit is een vaste eis naast de erkenning van je diploma.

Marjolein Sanders
jurist gezondheidsrecht
Marjolein Sanders

Marjolein legt de Wet BIG uit in gewone taal. Ze werkte jaren als adviseur gezondheidsrecht en ergert zich aan pagina's die wel de wetsartikelen citeren maar nooit uitleggen wat het voor jou op de werkvloer betekent.

marjolein@relias.nl · Meer van Marjolein Sanders →