De zorg zoekt mensen, en er komen verpleegkundigen uit het buitenland die hier willen werken. Toch lukt het maar een klein deel van hen om in Nederland aan de slag te gaan in hun eigen vak. Van de verpleegkundigen met een diploma van buiten de EU haalt maar 20 procent de vereiste papieren, meldde Skipr in september 2026 op basis van cijfers van het CIBG die Trouw had opgevraagd. Waarom haken zoveel mensen af? Het antwoord zit voor een groot deel in hoe de officiële route in elkaar zit.
Wat de cijfers laten zien
In acht jaar tijd kwamen volgens de cijfers meer dan zesduizend artsen en verpleegkundigen van buiten de EU naar Nederland. Bij verpleegkundigen rondt een op de vijf het traject af. Bij tandartsen haalt ruim een derde de certificaten die nodig zijn voor registratie, bij artsen ongeveer 38 procent. Het overgrote deel komt dus niet in het BIG-register terecht, terwijl de vraag naar personeel groot is.
Skipr noemt een lang en zwaar traject als belangrijke oorzaak, met een taaltoets en daarna, na een lange wachttijd, een beroepsinhoudelijke toets. Voor artsen is die wachttijd volgens het bericht anderhalf tot twee jaar, omdat er te weinig toetsplekken zijn. De minister wil de capaciteit voor artsen in 2027 en 2028 uitbreiden. Voor verpleegkundigen staan in het bericht geen wachttijden genoemd.
Waarom een buitenlands diploma niet vanzelf geldt
Verpleegkundige is een beroep dat onder de Wet BIG valt. Je mag de titel alleen voeren en zelfstandig bepaalde handelingen uitvoeren als je in het BIG-register staat, en daarvoor moet je opleiding gelijkwaardig zijn aan de Nederlandse. Bij een diploma uit de EU, de EER of Zwitserland geldt vaak een kortere route. Komt je diploma van buiten Europa, dan geldt de procedure Verklaring van vakbekwaamheid. Die beoordeelt of jouw opleiding en ervaring op Nederlands niveau liggen. Meer over de basis lees je in ons artikel over BIG-registratie zonder Nederlands diploma.
De route stap voor stap
Het BIG-register beschrijft de procedure in een stappenplan. Voor een verpleegkundige van buiten Europa komt het op het volgende neer.
- Taal aantonen. Bij de aanvraag lever je een taalcertificaat Nederlands en een bewijs van Engelse leesvaardigheid aan. Voor verpleegkundigen is het vereiste niveau Nederlands B1, behaald met het Staatsexamen Nederlands als tweede taal (NT2). Het certificaat moet alle vier de onderdelen bevatten (lezen, schrijven, spreken en luisteren) en mag niet ouder zijn dan twee jaar.
- Documenten verzamelen. Diploma’s, vakkenoverzichten en bewijs van werkervaring, vaak gewaarmerkt en soms vertaald. Het BIG-register raadt dringend aan pas in te dienen als alles compleet is, want een aanvraag wordt pas behandeld als niets meer ontbreekt.
- Aanvraag indienen via mijn.bigregister.nl. Dat kan met DigiD of, als je die nog niet hebt, met een BIG-login.
- Beoordeling van je diploma. Waar nodig laat het CIBG je diploma eerst beoordelen door Nuffic of SBB. Dat hoef je niet zelf te regelen.
- Beroepsinhoudelijke toets (BI-toets). Verpleegkundigen leggen, net als artsen en tandartsen, een BI-toets af. Daarmee wordt bekeken op welke onderdelen je kennis en vaardigheden gelijk zijn aan het Nederlandse niveau.
- Oordeel van de commissie. De Commissie Buitenslands Gediplomeerden Volksgezondheid (CBGV) beoordeelt je dossier, inclusief de uitslag van de BI-toets. Soms volgt een gesprek.
- Besluit. Dat kan positief of negatief zijn. Het kan ook zijn dat je eerst een aanpassingsstage of een proeve van bekwaamheid moet doen.
- Registratie. Met de Verklaring van vakbekwaamheid ben je er nog niet. Als verpleegkundige moet je je daarna nog inschrijven in het BIG-register voordat je mag werken.
Volgens het BIG-register duurt de procedure gemiddeld 6 tot 18 maanden vanaf het moment dat een aanvraag compleet binnen is. De taaltoets en het verzamelen van documenten komen daar nog bij.
Waar het in de praktijk vastloopt
De cijfers zeggen niet precies in welke stap de meeste verpleegkundigen afhaken. Wat wel opvalt, is hoeveel er gestapeld wordt. Eerst een staatsexamen in een nieuwe taal, dan een dossier met buitenlandse documenten, dan een vakinhoudelijke toets en een commissie, en soms nog een stage. In de tussentijd mag je niet als verpleegkundige werken. De Vereniging Buitenlands Gediplomeerde Artsen wijst er in het bericht op dat juist die wachttijd zwaar weegt, omdat het Nederlands kan wegzakken en mensen financieel en psychisch in de knel komen. Dat citaat gaat over artsen, maar het mechanisme is voor verpleegkundigen niet anders.
Wij denken dat de route zelf goed te verdedigen is. Patiënten moeten erop kunnen vertrouwen dat wie in het register staat op het juiste niveau werkt, en taal is in de zorg geen bijzaak. Maar een uitval van vier op de vijf betekent ook dat er veel kennis en motivatie onderweg verloren gaat.
Wat je als werkgever of collega kunt doen
Werk je met een collega die dit traject doorloopt, of begeleid je als werkgever internationale zorgprofessionals, dan helpt het om de route goed te kennen. Het BIG-register heeft een routekaart en organiseert informatiebijeenkomsten en spreekuren voor aanvragers. Wie nog niet geregistreerd is, mag niet als verpleegkundige werken, maar kan in sommige gevallen wel in een andere rol meedraaien. Let er dan goed op dat iemand geen taken uitvoert waarvoor registratie nodig is, en dat je de grenzen van bevoegd en bekwaam bewaakt.
Ben je zelf verpleegkundige met een diploma van buiten Europa, begin dan met de taal en met het verzamelen van documenten, en gebruik de spreekuren van het BIG-register als je twijfelt. Een complete aanvraag is de enige stap in het traject die je helemaal zelf in de hand hebt.