week 47 · elke week nieuwe artikeleneditie 2026.47
Reliashelder over bevoegdheid, bekwaamheid en scholing in de zorg
Zorgberoepen

Als verpleegkundige reservist bij Defensie: hoe zit het met je bevoegdheid?

Ingrid Bakker
Ingrid Bakkerloopbaanadviseur in de zorg · expert zorgberoepen
Militair verpleegkundige in uniform bij een medische uitrusting

Defensie publiceerde op 26 oktober 2026 een videoportret van Fabian de Jong, verpleegkundige en reservist bij de Koninklijke Luchtmacht. Het is een van een reeks portretten van reservisten die naast hun burgerbaan een paar dagen per jaar voor Defensie werken. Voor verpleegkundigen die zoiets overwegen, roept het praktische vragen op. Blijf je bevoegd als je in uniform zorg verleent, telt dat werk mee voor je herregistratie en hoe regel je het met je werkgever in de zorg?

Je BIG-registratie gaat mee in uniform

De Wet BIG maakt geen uitzondering voor Defensie. De titel verpleegkundige mag je alleen voeren als je in het register staat, en dat geldt in een militaire functie net zo goed als in het ziekenhuis. Ook de regels voor voorbehouden handelingen gelden onverkort. Als verpleegkundige ben je voor een aantal handelingen zelfstandig bevoegd, zoals injecteren en katheteriseren, maar alleen op opdracht van een arts. Voor andere handelingen heb je een opdracht nodig en moet je bekwaam zijn. Hoe dat zit, lees je in ons stuk over voorbehouden handelingen voor de verpleegkundige.

Bekwaamheid is persoonlijk en hangt af van wat je regelmatig doet. Een militaire setting kan andere handelingen vragen dan je civiele afdeling, en omgekeerd. Werk je een paar dagen per jaar in uniform, dan is het verstandig om per handeling na te gaan of je die nog voldoende beheerst. Dezelfde vraag speelt als je tijdelijk in een ander ziekenhuis wordt ingezet. Je bevoegdheid verhuist mee, je bekwaamheid moet je per omgeving opnieuw wegen.

Wie toezicht houdt op de militaire zorg

De militaire gezondheidszorg heeft een eigen toezichthouder, de Inspectie Militaire Gezondheidszorg (IMG). Die werkt samen met de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd. Volgens het jaarverslag van de IMG over 2023 is het toezicht van de civiele inspecties in principe beperkt tot Nederlands grondgebied, terwijl de IMG ook toezicht houdt bij inzet in het buitenland. Voor jou betekent dit dat er ook in een militaire omgeving iemand meekijkt naar de kwaliteit van de zorg.

Telt reservistenwerk mee voor je herregistratie?

Voor de herregistratie als verpleegkundige heb je 2080 uur relevante werkervaring nodig in de vijf jaar voor de uiterste herregistratiedatum. Het BIG-register stelt vier eisen aan die uren. Het werk moet in de individuele gezondheidszorg zijn gedaan, binnen het deskundigheidsgebied van je beroep, op minimaal mbo-niveau 4 voor verpleegkundigen, en terwijl je geregistreerd stond.

Verpleegkundige zorg die je als reservist verleent, kan aan die eisen voldoen. Militaire taken die niets met zorg voor individuele personen te maken hebben, zoals een oefening of een opleiding tot leidinggevende, tellen niet mee. Op de pagina over werkervaring staat geen aparte regel voor reservisten. Hoe uren van zzp’ers en mensen zonder vaste arbeidsovereenkomst worden berekend, legt het register uit in het algemene beoordelingskader. Houd daarom zelf bij welke zorgtaken je als reservist deed en hoeveel uur, zodat je het kunt aantonen als je aanvraag wordt gecontroleerd. Met een vaste baan in de zorg haal je de urennorm meestal al, maar wie parttime werkt, kan het verschil goed gebruiken. Hoe de norm werkt, lees je in ons stuk over hoeveel uur je moet werken.

Afspraken met je werkgever in de zorg

Volgens de informatie van Defensie voor werkgevers roept Defensie reservisten onder normale omstandigheden niet verplicht op. Een reservist moet wel een aantal dagen per jaar meedoen aan opleidingen, oefeningen en inzet, en Defensie probeert daarover altijd afspraken te maken met de reservist en de werkgever. Voor werkgevers is er een centraal aanspreekpunt, de Afdeling Reservisten en Samenleving.

In de praktijk komt het neer op roosterafspraken. Meld je reservistenrol vroeg aan je leidinggevende, zodat oefendagen in het rooster passen en er geen botsing ontstaat met je diensten. Kijk ook in je cao of in het verlofbeleid van je organisatie of er iets over buitengewoon verlof voor reservisten is geregeld. Defensie sloot in mei 2026 met een aantal werkgevers convenanten met afspraken over onder meer betaald verlof tijdens de opleiding, maar dat geldt per organisatie.

De kern is dat zorg in uniform en zorg op de afdeling dezelfde beroepsregels kennen. Wie zijn bekwaamheid per omgeving weegt en zijn uren goed bijhoudt, kan beide rollen naast elkaar vervullen zonder dat de registratie in gevaar komt.

Ingrid Bakker
loopbaanadviseur in de zorg
Ingrid Bakker

Ingrid schrijft over de verschillende zorgberoepen en wat ze mogen en moeten. Ze werkte zelf als verzorgende IG en weet hoe verwarrend de verschillen tussen functies en registraties kunnen zijn.

ingrid@relias.nl · Meer van Ingrid Bakker →