Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) moet tot eind 2027 zeventig regels schrappen of eenvoudiger maken. Dat staat in een Kamerbrief van 8 oktober 2026 van staatssecretaris Eric van der Burg (Koninkrijksrelaties en Slagvaardige Overheid). Skipr bracht het nieuws dezelfde dag en zette er een belangrijke kanttekening bij, namelijk dat nog niet bekend is om welke regels het gaat. Voor wie in de zorg werkt en dagelijks tegen formulieren, registraties en verantwoordingseisen aanloopt, is het dus te vroeg om te juichen. Wel is uit officiële stukken af te leiden wat er onder zo’n regel valt en welke trajecten bij VWS al lopen.
Wat het kabinet heeft afgesproken
In het coalitieakkoord staat dat het kabinet elk jaar minstens 500 regels aanpakt die hoge lasten opleveren of niet goed werken. Die zogeheten 500 regel-aanpak gold onder het vorige kabinet alleen voor bedrijven. Volgens het nieuwsbericht van de Rijksoverheid is de aanpak nu verbreed naar inwoners en professionals. De helft van de regels moet voor bedrijven zijn, de andere helft voor inwoners en professionals.
Omdat de cyclus vanaf 2028 per kalenderjaar loopt, geldt er eerst een overgangsperiode. Van 1 juli 2026 tot en met 31 december 2027 gaat het om 750 regels voor alle ministeries samen. In de tabel bij de brief is dat voor VWS verdeeld in 41 regels voor inwoners en professionals en 29 voor bedrijven, samen 70. Daarnaast moeten de ministeries vóór 31 december 2026 de laatste 97 regels voor bedrijven uit de vorige ronde afronden. VWS heeft daarvan er 10 op zijn naam. De eerste resultaten van de nieuwe aanpak gaan in het najaar van 2027 naar de Tweede Kamer.
Wat telt als een regel
Dat is voor zorgprofessionals misschien het interessantste deel van de brief. Een regel is breder dan een wetsartikel. Het kabinet rekent er verplichtingen, verboden en normen toe, ook als ze in een ministeriële regeling, een Europese richtlijn of een beleidsregel van een toezichthouder staan. Vereenvoudigen kan volgens de brief op meerdere manieren, bijvoorbeeld door een regel (deels) te schrappen, formulieren en rapportages te stroomlijnen, verplichtingen minder vaak te laten gelden, termijnen te verlengen, gegevens beter digitaal uit te wisselen of toezicht meer op vertrouwen in te richten.
De brief vraagt de ministeries uitdrukkelijk om de regels aan te pakken waar mensen het meeste last van hebben, en niet zoveel mogelijk kleine regels te tellen. Of dat lukt, zal pas blijken als VWS zijn lijst invult. Wij zijn benieuwd hoeveel van die 41 regels voor inwoners en professionals echt bij de verpleegkundige, verzorgende of arts op de werkvloer terechtkomen.
Welke trajecten bij VWS al lopen
Los van deze telling werkt VWS al langer aan minder administratie in de zorg. In de werkagenda’s van de Regiegroep Aanpak Regeldruk, die naar de Tweede Kamer zijn gestuurd (versie december 2025), staat ook een maatregelenoverzicht van VWS zelf. Het doel daarin is dat zorgverleners per 1 januari 2030 hooguit 20 procent van hun werktijd aan administratie besteden, zoals afgesproken in het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). Een aantal trajecten uit dat overzicht raakt direct aan het werk van zorgprofessionals.
- Herindicaties in de langdurige zorg. Het herindicatieproces voor Wlz-cliënten wordt aangepast met het CIZ, V&VN, Verenso, ActiZ en de zorgkantoren. Volgens CIZ-onderzoek kost een (her)indicatie gemiddeld ongeveer 4,2 uur. Het nieuwe proces moet uitgaan van de actuele zorginformatie die de zorgprofessional aanlevert. De herziening is ook uitgebreid naar de gehandicaptenzorg en de ggz.
- Wet verplichte ggz en Wet zorg en dwang. Een evaluatiewetsvoorstel moet de procedures uitvoerbaarder maken. Voor de Wzd stelt het voorstel voor zorgplannen ten minste elke zes maanden te evalueren, en eerder als de zorgbehoefte daarom vraagt, omdat de huidige evaluatiemomenten als knellend werden ervaren. Het voorstel zou volgens de planning in 2026 voor advies naar de Raad van State gaan.
- Kwaliteitsregistraties. Met de Wet kwaliteitsregistraties zorg, die in 2025 door beide Kamers is aangenomen, toetst het Zorginstituut kwaliteitsregistraties. Registraties die niet aan de wettelijke eisen voldoen, kunnen worden geschrapt, zodat dubbele uitvragen verdwijnen.
- Machtigingen en verklaringen. Binnen het AZWA pakken onder meer de farmacie, wijkverpleging, medisch-specialistische zorg, VVT en huisartsenzorg tot en met 2028 elk jaar ten minste tien machtigingen en verklaringen per sector aan.
Of deze trajecten straks meetellen voor de zeventig regels uit de nieuwe brief, staat nergens. Het zijn de trajecten die VWS zelf als regeldrukvermindering presenteert, niet de lijst die het ministerie voor de 500 regel-aanpak moet opstellen. Over de Wet verplichte ggz en de Wet zorg en dwang lees je meer in onze uitleg over wat de Wet verplichte ggz regelt.
Wat in elk geval blijft
De brief laat ook zien dat niet elke klacht over regeldruk tot schrappen leidt. In een bijlage beantwoordt het kabinet vragen van Kamerlid Nanninga (JA21) over knellende regels. Een daarvan is de openbare jaarverantwoordingsplicht voor zorgaanbieders. Het kabinet wijst erop dat de eisen voor de kleinste zorgaanbieders per 1 januari 2025 al zijn verlicht, maar dat verdere vereenvoudiging de bruikbaarheid van de jaarverantwoording nu onder druk zou zetten. Die gegevens worden onder meer gebruikt voor het signaleren van zorgfraude, de zorginkoop en het toezicht door de NZa en de IGJ. Wel wordt periodiek gekeken of het eenvoudiger kan.
Ook de regels rond je eigen bevoegdheid staan niet ter discussie. Registratie in het BIG-register, herregistratie en de regels voor voorbehouden handelingen bestaan vanwege de patiëntveiligheid. Niets in de brief van 8 oktober wijst erop dat daaraan getornd wordt.
Wat je als zorgprofessional kunt doen
De brief noemt het betrekken van professionals bij elke stap als werkwijze. In de praktijk loopt dat via beroeps- en brancheorganisaties die in de Regiegroep zitten, zoals V&VN. Daarnaast bestaat er binnen de Regiegroep een zogeheten systeemoverleg, waarin zorgpartijen vastgelopen gevallen van administratieve last voorleggen aan VWS, NZa, IGJ, het Zorginstituut en Zorgverzekeraars Nederland. Het streven is per casus binnen acht weken tot een (voorlopige) conclusie te komen. Loop je tegen een regel aan die geen enkel doel lijkt te dienen, dan is je beroepsvereniging dus het adres om dat te melden.
Welke regels VWS uiteindelijk opvoert, wordt zichtbaar via de regelteller op de Regeldrukmonitor en in de voortgangsrapportages over een slagvaardige overheid. Wij houden het in de gaten en schrijven erover zodra er een concrete lijst ligt.