De Wkkgz geldt in principe voor alle zorgaanbieders, van grote instellingen tot zelfstandige zzp’ers in de zorg. Ook onderaannemers vallen eronder. Er zijn uitzonderingen, onder meer voor zorg die alleen onder de Wmo 2015 of de Jeugdwet valt. Twijfel je, dan controleer je het bij de Rijksoverheid of je brancheorganisatie.
Een veelgestelde vraag is of de Wkkgz nu alleen voor grote instellingen geldt of ook voor jou als zelfstandige. Het korte antwoord is dat de wet een brede werking heeft. Toch zijn er uitzonderingen die goed zijn om te kennen, zeker als je als zzp’er werkt of in een sector zit waar het minder duidelijk ligt. Ik zet het rustig op een rij.
De hoofdregel
De Wkkgz geldt in principe voor alle zorgaanbieders. Dat is bewust breed opgezet. Niet alleen ziekenhuizen, verpleeghuizen en huisartsenpraktijken vallen eronder, maar ook kleine aanbieders en zelfstandigen. De wet maakt geen onderscheid naar de omvang van de organisatie: het gaat erom of je zorg verleent.
Ook voor zzp’ers en onderaannemers
Werk je als zzp’er in de zorg, dan val je in de meeste gevallen onder de Wkkgz. Dat geldt zowel als je eigen cliënten hebt als wanneer je als onderaannemer voor een andere zorgaanbieder werkt. In de praktijk betekent dit dat je moet zorgen voor een klachtenregeling met een klachtenfunctionaris en dat je aangesloten moet zijn bij een erkende geschilleninstantie. Veel zzp’ers regelen dit via een branchevereniging of een aanbieder die deze zaken bundelt.
De belangrijkste uitzonderingen
Er zijn situaties waarin de Wkkgz niet of maar deels van toepassing is. De belangrijkste uitzonderingen zijn:
- zorg of ondersteuning die uitsluitend onder de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) valt
- jeugdhulp die uitsluitend onder de Jeugdwet valt
- bepaalde vormen van dienstverlening die wettelijk niet als zorg worden gezien
Lever je alleen dit soort ondersteuning, dan gelden voor de klachten en geschillen andere regels dan de Wkkgz. Bied je daarnaast wel zorg aan die onder de wet valt, dan geldt de Wkkgz voor dat deel van je werk gewoon.
Hoe je nagaat of je eronder valt
Twijfel je of jouw werk onder de Wkkgz valt, ga dan uit van de aard van de zorg die je levert. Verricht je handelingen die als individuele gezondheidszorg gelden, dan is de kans groot dat de wet van toepassing is. De grens is niet altijd scherp, bijvoorbeeld bij cosmetische of alternatieve behandelingen. Bij onzekerheid is het verstandig om dit na te vragen. Betrouwbare bronnen zijn de Rijksoverheid, je brancheorganisatie en, voor het onderdeel toezicht, de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ).
Waarom dit belangrijk is
Onder de Wkkgz vallen brengt verplichtingen met zich mee, maar het geeft ook duidelijkheid. Je cliënten weten waar ze terechtkunnen met een klacht en jij weet welke route er ligt als er onvrede ontstaat. Regel je deze zaken op tijd, dan sta je sterker als er ooit een klacht komt. Controleer daarom bij twijfel je situatie en zorg dat je klachten- en geschillenregeling op orde is.
Voor zorgverleners in loondienst is dit meestal geen zorg: de werkgever is de zorgaanbieder en regelt de klachten- en geschillenregeling voor het hele team. Werk je daarnaast ook als zelfstandige, bijvoorbeeld met een enkele particuliere cliënt, dan geldt de Wkkgz voor dat deel van je werk apart. Het is dan verstandig om na te gaan of je voor die zelfstandige praktijk zelf iets moet regelen, los van wat je werkgever al heeft geregeld.
De hoofdregel is eenvoudig: verleen je zorg, dan val je onder de Wkkgz, of je nu een grote instelling bent of als zzp’er werkt.
Veelgestelde vragen
Geldt de Wkkgz ook voor zzp’ers in de zorg?
Ja, in de meeste gevallen wel. Zzp’ers met eigen cliënten en zzp’ers die als onderaannemer werken vallen onder de Wkkgz. Zij moeten onder meer een klachtenregeling hebben en aangesloten zijn bij een erkende geschilleninstantie.
Welke zorg valt niet onder de Wkkgz?
Zorg of ondersteuning die uitsluitend onder de Wmo 2015 of de Jeugdwet valt, en bepaalde dienstverlening die wettelijk niet als zorg geldt, vallen buiten de Wkkgz. Voor die situaties gelden andere regels.
Hoe weet ik zeker of ik onder de Wkkgz val?
Ga uit van de aard van de zorg die je levert en raadpleeg bij twijfel de Rijksoverheid of je brancheorganisatie. De grens is niet altijd scherp, bijvoorbeeld bij cosmetische of alternatieve behandelingen.