Zorginstellingen huurden in 2025 minder personeel in dat niet in loondienst is, ze hadden minder vacatures, en tegelijk meldden zich meer medewerkers ziek. Dat blijkt uit de jaarlijkse ZorgRating-benchmark van Finance Ideas en Platform DAAN, waarover Skipr op 30 september 2026 berichtte. Wat zeggen die cijfers, waar komen ze vandaan, en wat betekenen ze voor jouw positie als zorgprofessional, in loondienst of als zzp’er?
Waar de cijfers vandaan komen
De cijfers komen niet van het CBS of uit het arbeidsmarktprogramma AZW, maar uit een benchmark van adviesbureau Finance Ideas en Platform DAAN. Die werd dit jaar voor de zestiende keer gemaakt. Voor de editie van 2026 zijn de jaarverslagen over 2025 van bijna achthonderd zorginstellingen geanalyseerd op zestien financiële en operationele kenmerken. Het gaat om vier sectoren, namelijk verpleging, verzorging en thuiszorg (VVT), gehandicaptenzorg, ggz en ziekenhuizen. De volledige sectorrapportage is openbaar.
Twee dingen zijn goed om te weten bij het lezen. Het aandeel personeel niet in loondienst (PNIL) is in deze benchmark een percentage van de totale personeelskosten, niet van het aantal mensen. En het gaat om gemiddelden per sector. Bij jouw eigen werkgever kan het beeld heel anders zijn.
De belangrijkste cijfers per sector
| Sector | Ziekteverzuim 2024 | Ziekteverzuim 2025 | PNIL 2024 | PNIL 2025 |
|---|---|---|---|---|
| VVT | 9,4% | 9,5% | 8,6% | 7,3% |
| Gehandicaptenzorg | 8,6% | 8,5% | 9,3% | 6,9% |
| Ggz | 7,4% | 7,7% | 8,4% | 7,2% |
| Ziekenhuizen | 6,2% | 6,5% | 5,2% | 4,7% |
Bron van de tabel is de sectorrapportage ZorgRating 2026. De vacaturegraad daalde volgens het rapport in alle vier de sectoren, bijvoorbeeld in de gehandicaptenzorg van 2,4 naar 1,9 procent en in de ggz van 2,6 naar 2,1 procent.
Het rapport ziet de sterkste daling van extern personeel in de gehandicaptenzorg en legt een mogelijk verband met de Wet DBA. De Belastingdienst handhaaft sinds 1 januari 2025 weer volledig op schijnzelfstandigheid. Volgens de onderzoekers hebben verschillende instellingen daarom de inzet van zzp’ers stopgezet of teruggebracht. Dat is een mogelijke verklaring die de onderzoekers zelf geven, geen vastgesteld verband.
Wat dit zegt als je in loondienst werkt
Minder inhuur en minder vacatures klinken als goed nieuws, en voor de stabiliteit van teams is dat het ook. Vaste collega’s kennen de cliënten en de werkwijze. Maar het hogere verzuim in de VVT, de ggz en de ziekenhuizen betekent dat het werk over minder schouders verdeeld wordt. In de VVT is gemiddeld bijna een op de tien werkdagen een ziektedag. De onderzoekers schrijven zelf dat het hoge verzuim druk blijft zetten op de beschikbare capaciteit.
Je werkgever is volgens de Arbowet verplicht om beleid te voeren tegen psychosociale arbeidsbelasting, en daar valt werkdruk onder. Dat staat op het Arboportaal van de overheid uitgelegd. De risico’s horen in de risico-inventarisatie en de maatregelen in het plan van aanpak. Merk je dat de druk structureel te hoog wordt, dan is dat een onderwerp voor je leidinggevende, de ondernemingsraad of de bedrijfsarts, niet iets om in stilte op te vangen.
Werkdruk raakt ook aan je vakmanschap. Als er minder tijd is, is de verleiding groot om een handeling te doen waar je eigenlijk niet meer bekwaam voor bent, of om scholing over te slaan. Je blijft zelf verantwoordelijk voor bevoegd en bekwaam werken, ook als het rooster krap is.
Wat dit zegt als je zzp’er bent
Voor zelfstandigen in de zorg bevestigen de cijfers wat velen al merken. Instellingen zijn terughoudender met inhuur. Wie als zzp’er blijft werken, doet er goed aan de eigen administratie en afspraken op orde te hebben, omdat opdrachtgevers kritischer kijken naar de manier waarop er wordt samengewerkt.
Daarnaast gelden voor jou dezelfde kwaliteitsregels als voor collega’s in loondienst, en soms meer. Werk je zelfstandig, dan ben je onder de Wkkgz vaak zelf zorgaanbieder, met eigen plichten rond klachten en kwaliteit. Wat dat inhoudt, lees je in ons artikel over de Wkkgz voor zzp’ers in de zorg. Ook je herregistratie en nascholing regel je zelf. Een opdrachtgever die minder zzp’ers inhuurt, kiest eerder voor iemand bij wie dat aantoonbaar in orde is.
Wat de cijfers niet zeggen
De benchmark gaat over instellingen, niet over individuele zorgverleners. Hij zegt niets over waarom mensen zich ziek melden, en ook niet waar zzp’ers die minder werk krijgen naartoe gaan. Overstappen naar loondienst, in een andere sector gaan werken of de zorg verlaten, het staat er niet in. Wie wil weten hoe de arbeidsmarkt in zorg en welzijn zich als geheel ontwikkelt, kan de cijfers van het onderzoeksprogramma AZW naast deze benchmark leggen. De richting is in elk geval duidelijk. Instellingen bouwen weer meer op eigen personeel, en de vraag is of ze dat personeel ook gezond aan het werk kunnen houden.