Ja, als zzp’er in de zorg val je onder de Wkkgz en gelden dezelfde kernverplichtingen als voor instellingen. Je moet een klachtenregeling met een klachtenfunctionaris hebben, aangesloten zijn bij een erkende geschilleninstantie en incidenten melden bij de IGJ. Je bent zelf verantwoordelijk voor het regelen daarvan.
Veel zelfstandige zorgverleners denken dat regels rond klachten en kwaliteit vooral iets voor grote instellingen zijn. Dat is een misverstand dat me in de praktijk vaak tegenkomt. De Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) geldt ook voor jou als zzp’er. Ik zet rustig op een rij wat dat concreet betekent.
Waarom je als zzp’er onder de Wkkgz valt
De Wkkgz gaat uit van een breed begrip van zorgaanbieder. Niet alleen instellingen vallen eronder, maar ook solistisch werkende zorgverleners. Lever je als zelfstandige zorg die onder deze wet valt, dan gelden voor jou in de kern dezelfde verplichtingen als voor een verpleeghuis of ziekenhuis. Het verschil is vooral de schaal, niet het principe.
De achterliggende gedachte is eenvoudig: een client moet dezelfde bescherming hebben, ongeacht of de zorg door een grote organisatie of door een zelfstandige wordt geleverd. Voor jou betekent het dat je een aantal zaken zelf moet regelen die bij een werkgever normaal centraal geregeld zijn.
Een klachtenregeling en klachtenfunctionaris
Je moet een klachtenregeling hebben en je clienten toegang geven tot een klachtenfunctionaris. Die functionaris is er om een client kosteloos te helpen als er onvrede is, en om samen te zoeken naar een oplossing. Als zzp’er hoef je dat niet allemaal alleen op te tuigen: veel zelfstandigen sluiten zich aan bij een brancheorganisatie of een dienstverlener die een klachtenregeling en een klachtenfunctionaris aanbiedt.
Belangrijk is dat je clienten weten waar ze met een klacht terechtkunnen. Zet dat op je website of in je zorgovereenkomst, zodat het niet blijft hangen bij een vage verwijzing.
Aansluiting bij een geschilleninstantie
Naast de klachtenregeling moet je zijn aangesloten bij een erkende, onafhankelijke geschilleninstantie. Komt een client er met de klachtenfunctionaris niet uit, dan kan die de klacht aan de geschilleninstantie voorleggen. De instantie doet een bindende uitspraak en kan een schadevergoeding toekennen. Ook deze aansluiting loopt in de praktijk vaak via een branche- of belangenorganisatie voor zzp’ers in de zorg. De actuele voorwaarden en tarieven verschillen per instantie, dus kijk die na bij de instantie waar je je bij aansluit.
Melden en de vergewisplicht
De Wkkgz kent ook een meldplicht bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). Gebeurt er tijdens jouw zorg een calamiteit of is er sprake van geweld in de zorgrelatie, dan moet je dat bij de IGJ melden. Dat voelt spannend, maar het hoort bij zorgvuldig werken en bij leren van wat misgaat.
Werk je samen met of huur je andere zorgverleners in, dan geldt ook voor jou de vergewisplicht: je gaat vooraf na of iemand geschikt is, onder meer door het arbeidsverleden te checken en zo nodig het BIG-register te raadplegen op eventuele maatregelen.
Zo pak je het praktisch aan
Wil je zeker weten dat je in orde bent, loop dan deze punten na:
- Regel een klachtenregeling en toegang tot een klachtenfunctionaris, bijvoorbeeld via een branche- of belangenorganisatie.
- Sluit je aan bij een erkende geschilleninstantie en bewaar het bewijs daarvan.
- Maak voor je clienten duidelijk vindbaar waar ze met een klacht terechtkunnen.
- Weet hoe en wanneer je een calamiteit bij de IGJ meldt.
Twijfel je of een bepaalde vorm van zorg onder de Wkkgz valt, vraag dat dan na bij je branche- of belangenorganisatie of bij de IGJ. Het is beter om dat vooraf helder te hebben dan er pas bij een klacht achter te komen.
De wet maakt geen onderscheid tussen een groot ziekenhuis en een zzp’er aan het bed: dezelfde kern geldt voor iedereen die zorg levert.
Veelgestelde vragen
Val ik als zzp’er in de zorg ook onder de Wkkgz?
Ja. De Wkkgz geldt ook voor solistisch werkende zorgverleners. In de kern gelden voor jou dezelfde verplichtingen als voor een zorginstelling, alleen op kleinere schaal.
Wat moet ik als zzp’er minimaal geregeld hebben?
Je moet een klachtenregeling met een klachtenfunctionaris hebben, aangesloten zijn bij een erkende geschilleninstantie, en weten hoe je incidenten meldt bij de IGJ. Veel zzp’ers regelen dit via een branche- of belangenorganisatie.
Wat gebeurt er als ik dit niet regel?
Dan voldoe je niet aan de Wkkgz en kan de IGJ als toezichthouder daarop handhaven. Belangrijker nog: je clienten missen de bescherming waar ze recht op hebben, en bij een klacht sta je zelf zwakker.

