Bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) lopen twee verschillende sporen. Zorgaanbieders en zorgverleners melden verplichte zaken zoals calamiteiten via de IGJ, meestal binnen een korte termijn. Patiënten, naasten en professionals met een zorg over de kwaliteit kunnen terecht bij het Landelijk Meldpunt Zorg, dat onderdeel is van de IGJ.
Rond de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd bestaat veel verwarring, vooral over de vraag wie waar moet zijn. Er is namelijk niet één meldpunt, maar er lopen verschillende sporen naast elkaar. Hieronder zet ik uit elkaar wie welke melding doet en waar je die kwijt kunt.
Wat doet de inspectie met meldingen
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) houdt toezicht op de kwaliteit en veiligheid van de zorg. De inspectie kijkt naar patronen en risico’s in de zorg als geheel, niet naar de individuele genoegdoening van één patiënt. Een melding is voor de IGJ vooral een signaal: het helpt de inspectie zien waar iets structureel misgaat. Voor een oordeel over het handelen van één zorgverlener is het tuchtcollege de aangewezen route, en voor schadevergoeding de civiele rechter.
Als zorgverlener of zorgaanbieder: verplichte meldingen
Ben je zorgaanbieder of zelfstandig werkend zorgverlener, dan ben je in bepaalde gevallen verplicht om te melden bij de IGJ. Dat geldt onder de Wkkgz bijvoorbeeld voor een calamiteit, en ook voor geweld in de zorgrelatie en het ontslag van een zorgverlener wegens ernstig disfunctioneren. Een calamiteit moet je binnen een korte termijn na constatering melden. Je doet dat via het meldformulier van de inspectie, waarvoor je gegevens van je organisatie nodig hebt.
Twijfel je of iets een calamiteit is, meld het dan liever wel en overleg met de inspectie. Beter een melding te veel dan een structureel risico dat onopgemerkt blijft.
Als patiënt of naaste: het Landelijk Meldpunt Zorg
Ben je patiënt, cliënt of naaste met een klacht of zorg over de zorg, dan kun je terecht bij het Landelijk Meldpunt Zorg. Dat is onderdeel van de IGJ en helpt je op weg met informatie en advies over wat je kunt doen. Het meldpunt behandelt je klacht niet zelf als een rechtszaak, maar wijst je bijvoorbeeld op de klachtenregeling van de zorgaanbieder of op de gang naar het tuchtcollege.
Anoniem of onder eigen naam melden
Melden onder je eigen naam helpt de inspectie meestal het meest, omdat er dan navraag mogelijk is. Toch kun je in bepaalde gevallen ook anoniem een melding doen. Hou er wel rekening mee dat de inspectie bij een anonieme melding minder kan terugkoppelen en soms minder gericht kan handelen.
Zo doe je een melding, stap voor stap
Houd het praktisch en rustig:
- Bepaal je rol: meld je als zorgaanbieder of zorgverlener, of als patiënt of naaste.
- Kies het juiste spoor: een verplichte melding gaat rechtstreeks naar de IGJ, een klacht of zorg als patiënt naar het Landelijk Meldpunt Zorg.
- Verzamel de feiten: beschrijf concreet wat er is gebeurd, met data en betrokkenen.
- Gebruik het juiste formulier: op de website van de IGJ staan aparte meldformulieren per situatie.
- Controleer de actuele regels: termijnen en meldplichten kunnen wijzigen, dus kijk voor de laatste stand op igj.nl.
Wat gebeurt er na je melding
Na een melding bepaalt de inspectie zelf wat ze ermee doet. Soms vraagt de IGJ de zorgaanbieder om zelf onderzoek te doen en daarover te rapporteren, soms doet de inspectie eigen onderzoek. Als patiënt of naaste krijg je via het Landelijk Meldpunt Zorg meestal terugkoppeling over wat je kunt verwachten, al zal de inspectie vanwege privacy niet alles over een individuele zaak kunnen delen. Belangrijk om te beseffen: de inspectie is geen klachtinstantie die jouw persoonlijke geschil beslecht, maar een toezichthouder die kijkt of de zorg veilig is.
Voor een zorgverlener kan een melding wel gevolgen hebben. Als de inspectie ernstige signalen ziet over het handelen van een individuele beroepsbeoefenaar, kan zij zelf een tuchtklacht indienen bij het tuchtcollege. Zo lopen het toezicht van de IGJ en het tuchtrecht soms in elkaar over, ook al zijn het aparte sporen met een eigen doel.
Een melding bij de inspectie gaat niet over één patiënt en een schadevergoeding, maar over of de zorg als geheel veilig genoeg is.
Veelgestelde vragen
Waar is het verschil tussen de IGJ en het Landelijk Meldpunt Zorg?
Het Landelijk Meldpunt Zorg is het loket van de IGJ voor patiënten en naasten met een klacht of zorg. Verplichte meldingen van zorgaanbieders, zoals calamiteiten, gaan rechtstreeks naar de IGJ.
Moet ik als zorgverlener een calamiteit altijd melden?
Ja, onder de Wkkgz zijn zorgaanbieders verplicht een calamiteit bij de IGJ te melden, binnen de daarvoor geldende termijn. Twijfel je of iets een calamiteit is, overleg dan met de inspectie.
Kan ik anoniem melden bij de inspectie?
In bepaalde gevallen kan dat. Wel kan de inspectie bij een anonieme melding minder terugkoppelen en soms minder gericht optreden dan bij een melding onder eigen naam.