Het tuchtrecht voor verpleegkundigen gaat veranderen, en dat nieuws komt nu ook in het vakblad terug. Nursing schreef op 5 november dat een eerlijker tuchtrecht dichterbij komt: ernstige klachten blijven bij de tuchtrechter, lichtere klachten gaan intern bij de zorgorganisatie. In hetzelfde stuk staat een zorgpunt dat nog weinig aandacht krijgt. Kun je als verpleegkundige vrijuit praten als een klacht binnen je eigen organisatie wordt behandeld? Daar gaat dit stuk over.
Wat er tot nu toe vastligt
De koers zelf is niet nieuw. Minister Mirjam Sterk koos er in de Verzamelbrief Wet BIG van 7 oktober voor om de tuchtrechter zich te laten richten op ernstig of herhaaldelijk tekortschieten. Wat dat voorstel inhoudt en wat er nu geldt, lees je in ons eerdere stuk over de plannen van de minister met het tuchtrecht. Beroepsvereniging V&VN noemde de keuze toen al een grote doorbraak.
Belangrijk om te weten: er ligt nog steeds geen wetsvoorstel. Ook het bericht in Nursing noemt geen datum. Tot de Wet BIG is aangepast, kan elke klacht over je beroepsuitoefening bij het regionaal tuchtcollege worden ingediend, ook een lichte.
Waarom de interne route de kern wordt
Als lichte klachten straks intern worden afgehandeld, verschuift een groot deel van het werk naar de klachtenregeling van je werkgever. Die bestaat al. De Wkkgz verplicht elke zorgaanbieder in artikel 13 tot een schriftelijke klachtenregeling en in artikel 15 tot een klachtenfunctionaris die de klager gratis helpt. Die regeling is gemaakt voor de cliënt. Over de positie van de zorgverlener over wie geklaagd wordt, zegt de wet weinig. Hoe zo’n procedure nu loopt, staat in ons artikel over de Wkkgz-klachtprocedure.
Er is wel een bepaling die laat zien dat de wetgever het probleem kent. Artikel 9, zesde lid, van de Wkkgz zegt dat gegevens uit het interne incidentenregister niet als bewijs mogen dienen in een tuchtzaak, en dat er geen tuchtmaatregel op gebaseerd mag worden. Dat geldt ook voor civiele, strafrechtelijke en bestuursrechtelijke procedures, met uitzonderingen voor calamiteiten en geweld in de zorgrelatie. Het idee erachter is precies wat Nursing als zorgpunt noemt: wie een fout eerlijk meldt, moet daar niet later voor de tuchtrechter op worden afgerekend.
Die bescherming geldt voor de incidentmelding, niet voor de klachtbehandeling. Wat je in een gesprek over een klacht van een cliënt zegt, valt er niet automatisch onder. Juist daar ligt de vraag voor de uitwerking. Als de grens tussen licht en ernstig pas tijdens of na een interne behandeling wordt getrokken, wil je weten wat er met je eigen verklaring gebeurt als de zaak toch naar de tuchtrechter gaat.
Wat je nu al kunt doen
Er verandert vandaag niets aan je rechten of plichten. Wel is dit een goed moment om de klachtenregeling van je eigen organisatie te lezen. Kijk wie de klachtenfunctionaris is, of de regeling iets zegt over hoor en wederhoor voor medewerkers, en hoe de route voor incidentmelding is ingericht. Werk je via een uitzendbureau of als zzp’er, vraag dan welke regeling op jou van toepassing is.
Bij de uitwerking van de plannen zijn twee dingen het volgen waard: of de bescherming van artikel 9 wordt verbreed naar de interne klachtbehandeling, en wie bepaalt of een klacht licht of ernstig is. Zolang daar geen antwoord op is, blijft de belofte van een eerlijker tuchtrecht voor verpleegkundigen half ingevuld.