De lonen in de zorg zijn het afgelopen jaar iets minder hard gestegen dan in de rest van Nederland. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) over het derde kwartaal van 2026, waar Skipr op 1 oktober over berichtte. Het bericht komt op een gevoelig moment, want de nieuwe cao voor de verpleeg- en verzorgingshuizen en thuiszorg (VVT) zit nog altijd vast. Wat zeggen de cijfers precies, en wat zeggen ze niet over jouw salarisstrook?
De cijfers op een rij
Volgens het CBS lagen de cao-lonen in de sector gezondheidszorg en welzijn in het derde kwartaal van 2026 3,8 procent hoger dan een jaar eerder. Voor heel Nederland was dat 4 procent. Het verschil is klein, maar het draait een beeld om. In het derde kwartaal van 2025 stegen de zorglonen juist harder dan gemiddeld, met 5 procent tegen 4,3 procent landelijk.
Er is ook goed nieuws in hetzelfde bericht. De loonstijging in de zorg ligt boven de inflatie, dus er is sprake van een reële verbetering van de koopkracht. Wie met dezelfde boodschappenlijst naar de winkel gaat, houdt dus iets meer over dan een jaar geleden.
De zorg is ook niet de sector die het verst achterblijft. De hoogste stijgingen zag het CBS in de specialistische zakelijke dienstverlening en de bouw (allebei 5 procent), gevolgd door de financiële dienstverlening met 4,9 procent. Onderaan stonden de horeca met 2,9 procent en de informatie en communicatie met 3,1 procent. De zorg zit daar met 3,8 procent tussenin.
Wat een cao-loon wel en niet meet
Het is goed om te weten waar dit cijfer over gaat. Het CBS kijkt naar de lonen die in cao’s zijn afgesproken. Een periodiek die je krijgt omdat je een jaar langer in dienst bent, een overstap naar een hogere functie of extra toeslagen voor onregelmatige diensten zitten er niet in. Je eigen loon kan dus harder of minder hard gestegen zijn dan 3,8 procent.
Daarnaast is het een gemiddelde over een heel brede sector. Onder gezondheidszorg en welzijn vallen ziekenhuizen, de ggz, gehandicaptenzorg, kinderopvang, welzijnswerk en de VVT, elk met een eigen cao en een eigen ritme van loonafspraken. Een sector waar net een loonsverhoging is ingegaan, trekt het gemiddelde omhoog. Een sector waar de nieuwe cao op zich laat wachten, trekt het omlaag. Dat laatste speelt nu in de VVT.
Voor medewerkers in de ggz is daarom vooral het eigen cao-traject relevant. De bespreking van de cao-onderhandelingen in de ggz zet de voorstellen en standpunten uit die onderhandelingsronde naast elkaar. Kijk bij een bericht steeds naar de publicatiedatum en naar wie een voorstel doet. Zo houd je onderscheid tussen een loonbod, een akkoord en een verhoging die op je salarisstrook is verwerkt.
De achterstand die al langer speelt
Skipr wijst erop dat deze kwartaalcijfers niet direct gaan over de zogenoemde loonkloof in de zorg. Die discussie is ouder. In 2021 concludeerde de Sociaal-Economische Raad (SER) dat de eindsalarissen van middenfuncties in de zorg, zoals verzorgenden en verpleegkundigen in de schalen FWG 35 tot en met 65, 9 procent achterlagen op de mediaan in de marktsector. Ten opzichte van de publieke sector was dat 6 procent.
Werkgeversvereniging AWVN keek er in 2023 opnieuw naar, in opdracht van de Brancheorganisaties Zorg. Volgens die analyse zou de achterstand tijdelijk worden ingelopen, maar in de loop van 2024 weer oplopen tot zo’n 6 procent ten opzichte van de marktsector. Een kwartaal waarin de zorg iets achterblijft bij het landelijk gemiddelde, maakt die kloof niet kleiner.
Voor wie in een middenfunctie werkt, is dat het cijfer om in het achterhoofd te houden. Het gaat niet alleen om de stijging van één jaar, maar om het niveau waarop je eindigt in je schaal in vergelijking met werk buiten de zorg.
Om die vergelijking te begrijpen, moet je weten welke functies en sectoren een onderzoek naast elkaar zet. In de uitleg over het nieuwe onderzoek naar de loonkloof in de zorg lees je welke vraag VWS opnieuw laat onderzoeken en hoe dat aansluit op eerdere metingen. Houd bij het lezen van zulke resultaten het onderscheid tussen het salarisniveau, de jaarlijkse stijging en je eigen schaal in het oog.
De vastgelopen cao in de VVT
De cijfers vallen samen met het conflict over de cao VVT, waar ongeveer een half miljoen medewerkers onder vallen. Eind juni bereikten de werkgevers ActiZ en Zorgthuisnl een onderhandelingsresultaat met de vakbonden. Volgens Skipr ging het om een loonstijging in vier stappen over twee jaar, met als beoogde ingangsdatum 1 september, mits de leden akkoord gingen. De leden van CNV en FBZ stemden in, die van FNV en NU’91 niet. Een extra overleg op 22 september leverde geen doorbraak op.
Wat er op tafel ligt, waar het conflict over gaat en wat acties voor je werk kunnen betekenen, hebben we eerder uitgelegd in ons artikel over de vastgelopen cao VVT. Zolang er geen nieuwe cao is, blijven de afspraken uit de oude cao gelden en gaat de afgesproken verhoging niet in. Dat is precies het effect dat in de CBS-cijfers terug te zien is, al verklaart de VVT het verschil met het landelijke gemiddelde niet in zijn eentje.
Wat je er zelf mee kunt
De landelijke cijfers vertellen je weinig over je eigen situatie. Wil je weten waar je staat, dan helpen een paar vragen.
- Onder welke cao val je? Dat staat in je arbeidsovereenkomst. Werk je in de wijk of in een verpleeghuis, dan is dat meestal de cao VVT. In een algemeen ziekenhuis is dat de cao ziekenhuizen, in een umc de cao umc.
- Wanneer ging je laatste cao-verhoging in, en wanneer staat de volgende gepland? Je vindt dat in de cao-tekst of bij je vakbond.
- In welke FWG-schaal en op welke trede zit je? Ben je nog niet aan het einde van je schaal, dan komt er vaak jaarlijks een periodiek bij, los van de cao-verhoging.
- Klopt je functie-indeling nog bij wat je doet? Heb je er taken bij gekregen, zoals werkbegeleiding of extra verantwoordelijkheid bij voorbehouden handelingen, dan kun je je werkgever vragen of de indeling nog past.
De nieuwe cijfers zijn geen reden tot paniek. De zorglonen stijgen en ze stijgen sneller dan de prijzen. Maar voor een sector die mensen wil vasthouden, is het wel een signaal dat de achterstand ten opzichte van de rest van de arbeidsmarkt niet vanzelf verdwijnt. Hoe de cao VVT uitpakt, bepaalt voor een groot deel van de zorgmedewerkers hoe het volgende kwartaal eruitziet.